Logo Die Sachsen News
Nachrichten / Ekonomika

Mjenje hnojiwa, samsne žně? Nitratowa zwada přiwótřa so

Mjenje hnojiwa, samsne žně? Nitratowa zwada přiwótřa so
Mjenje dusyka ma wodźizny škitać - móže pak wunoški pomjeńšić. (Archivbild) / Foto: Klaus-Dietmar Gabbert/dpa
Von: DieSachsen News
Krućiše prawidła, stupace płaćizny a poćežena dnowna woda: Za burow na wuchodźe stanje so hnojenje z pućowanjom po wótrej kromje. Jednore rozrisanje njeje wotwidźeć.

hnojiwo bywa dróše, nakłady krućiše - a zdobom wostanje nitrat w dnownej wodźe na mnohich městnach problem. Za ratarki a ratarjow w Sakskej a Saksko-Anhaltskej přiwótřa so z tym konflikt: Mjenje hnoji za wobswět a wodu - abo dosć hnoja za wunošk a dochody?

Wosrjedź tuteje debaty rěča hač do inkluziwnje njedźele ratarske wiki Agra w Lipsku - zetkanišćo za branšu, politiku a wědomosć. Tam dźe mjez druhim wo nowu techniku, eficientniše hnojenje a přichod ratarstwa. Tola centralne prašenje saha daloko přez měrjenske hale won.

Móže ratarstwo runočasnje mjenje hnojić, hospodarsce přežiwić - a so njewotwisniše wot globalnych krizow stać?

Wuchadźišćo je njejednotne. Na jednej stronje je dusyk njeparujomny za wysoke wunoški. Na tamnym boku přizemi dźěl z toho w dnownej wodźe. «W srědku so wjace dusyka hnoji, hač so přez rostliny sćaza», praji pódowy slědźer Hans-Jörg Vogel z Helmholtz-centruma za wobswětowe slědźenje (UFZ) w Lipsku.

Mehr aus dieser Kategorie

Pódy z dołhim pomjatkom

Kak so pódam na wuchodźe dźe, pokazuje pohlad do Saksko-Anhaltskeje: Tam su po krajnym wustawje za ratarstwo a zahrodniske twarjenje 12 wot 80 ćělesow dnowneje wody dla nitratoweho poćeženja w hubjenym chemiskim stawje. Štwórćina měrjenskich městnow pokazuje zwyšene hódnoty, něhdźe pjećina leži nad hraničnej hódnotu 50 miligramow na liter. Lěta dołho njepokazuja měrjenske hódnoty žadyn jasny spad.

To zaleži tež na tym, zo so změny při zasadźenju hnojiwa husto hakle z dnownym srědkom pokazuja. «Nitrat, kotryž dźensa měriš w dnownej wodźe, móže dźesać lět a starši być», rozjasni Vogel.

Zwadny dypk hnojenja

za wobswětowe zwjazki je połoženje jasne: W Sakskej płaća něhdźe 185.000 hektarow - něhdźe pjećina ratarskeje płoniny - jako nitrat poćežena. Hłowna přičina su přewysoke dusykowe zapiski z ratarstwa, zdźěli přirodoškitny zwjazk (Nabu). Sćěhi su grawěrowace: přehnojene wodźizny, spadowaca mnohotnosć družin a stupace kóšty za spřihotowanje pitneje wody.

Ratarki a ratarjo widźa so tomu w dilemje. Mjenje hnojiwa woznamjenja husto snadniše wunoški. We wosebje poćeženych kónčinach dóńdźe pola jednotliwych kulturow k «jasnym hospodarskim stratam», zdźěli sakske ratarske ministerstwo.

«Zo by ekonomisce akceptabelny wuslědk docpěł, dyrbi so tež něšto wjace dusyka hnojić, hač rostlina trjeba», rozłožuje UFZ-slědźer Vogel.

Agrarni ministrojo krajow žadaja sej nimo toho změny w ćeńkim sprawje a stajeja dotalne «čerwjene kónčiny» do prašenja.

Mjenježenjo hnojić - ale kak?

Cyle jasna njeje zličbowanka. Měrjenja pokazuja, zo móža přidatne dusykowe zapiski z powětra wyše być hač přiwzate. Zdźěla móžeš tuž «z hnojenjom něšto wróćo hić, bjez toho zo wunoški woprawdźe sylnje redukuja», tak ptačk.

Hdyž so přemało hnoji, hrozy wottwar humusa a z tym dołhodobnje pohubjeńšenje płódnosće pódy.

Mjezypłody móža zbytne dusyk w pódźe dźeržeć. «Te dźerža tutón dusyk w systemje, a tón so njewupłoka», Vogel wuzběhnje. Naslědne wobhospodarjenje dyrbi so sylnišo spěchować, zo by so wobswětej šonowace hospodarjenje tež ličiło.

Přiwšěm widźi slědźer zasadny problem: «Staji so přewjele na ryzy mineraliske hnojenje.» Město toho trjebaja sylnišo zawrjene kołoběhi wutkow - kaž přez organiske hnojiwo.

Płaćizny, krizy - a nowe wotwisnosće

přidatnje přiwótřa so połoženje přez geopolitiske wuwića. Konflikt na Bliskim wuchodźe poćežuje dodawanske rjećazy a ćěri energijowe płaćizny - rozsudnje za produkciju hnojiwow.

Za mnohe zawody stanje so to z rizikom. Stupace kóšty trjechja na niske płaćizny producentow. Agrarny komisar EU Christophe Hansen so starosćiwje pokaza: Jeho znjeměrnjeja, zo móhli ratarjo swoju produkciju dróznyć, zo bychu kóšty lutowali. Bychu-li to wjele zawodow činili, «móhło problemow w zastaranju ze žiwidłami» dawać.

Přirunowanje dźěła EU na naprawach, zo by so zastaranje z nawěwowymi srědkami zawěsćiło a njewotwisniše wot importow stało. Wotpowědny akciski plan w přichodnych měsacach wočakuja.

Runočasnje wostanje ratarstwo na mineraliske hnojiwa pokazane. W Saksko-Anhaltskej wobhospodarja zhotowjer sele a hnojiwa K+S twórbu w Bernburgu. Po wozjewjenju předewzaća je naprašowanje wot srjedź 2025 robustne a je ze spočatkom hnojiwa hišće raz zdrasćiło.

Zwjazkowe zarjadniske sudnistwo žadaše sej naposledk wuporjedźenja při postajenju hnojiwa.

Europa ma dale něhdźe 150 produkciskich městnow za hnojiwa, rjekny Hansen. Tola płaćizny a wužiwajomnosć bychu so přiběrajcy wot swětowych wikow postajili.

Wotewrjeny wukónc

ćišć na zawody rosće. Wone maja mjenje hnojić a runočasnje hospodarsce wostać.

Na agrje w Lipsku ma so wo tym přichodne dny wjele diskutować - w fachowych forumach a na podijach. Rozrisanja su prašane, jednore wotmołwy njeje. Hač so spagat poradźi, njerozsudźi pak so na wikach - ale na polach.

Copyright 2026, dpa (www.dpa.de). Wšitke prawa wobchować

Die Übersetzungen werden mithilfe von KI automatisiert. Wir freuen uns über Ihr Feedback und Ihre Hilfe bei der Verbesserung unseres mehrsprachigen Dienstes. Schreiben Sie uns an: language@diesachsen.com.
Sachsen News
Artikel von

Sachsen News

Sachsen News ist für die Inhalte selbst verantwortlich. Es gilt der Kodex der Plattform. Die Plattform prüft und behandelt Inhalte gemäß den gesetzlichen Vorgaben, insbesondere nach dem NetzDG.

Social Media