Logo Die Sachsen News
Nowiny / Žiwjenje

Pomoc za mološ, krokawu a co: wjele dobrowólniskich aktiwnych

Pomoc za mološ, krokawu a co: wjele dobrowólniskich aktiwnych
Anne Selle pomha w Kamjenicy při pućowanju amfibijow: «Mam zwěrjata dospołnje šikwanje.» / Foto: David Hammersen/dpa
Z: DieSachsen News
Kóždolětnje w nalěću podawaja so mnohe dwojožiwcy na puć k swojim njerkanskim wodźiznam. Zo njebychu so při tym wot awtow platy wozyli, angažuja so mnozy dobrowólnicy w Sakskej.

Chcy słónco je so zady horiconta zhubiło, nětko dadźa jednocyfrowe temperatury huškać. Tola do toho je so Anne Selle z tołstej kapu přihotowała a warnowansku ladu přećahnyła. Ze swojej kapsnej lampu wotswěći studentka žiwy płót na kromje puća. Před někotrymi tydźenjemi su pomocnicy tu w Kamjeničanskim měšćanskim dźělu Rabenstein amfibijowy płót nastajili, zo njeby so kóždolětne pućowanje mološow, žabow a krokawow na dróze skónčiło. Nětko hotuje so 25-lětna, při płoće zaryte bowy kontrolować. 

Wjace z tuteje kategorije

Amfibijowe pućowanje přińdźe wotmacha

Hdyž temperatury w nalěću stupaja, wotućeja dwojožiwcy ze swojeho zymskeho sprostnjenja. Zymne měsacy su w prózdnicy něhdźe na korjenjach štomow a dźěrkow w zemi, pod lisćom abo drjewjanymi hromadami přebywali. Nětko ćehnje wona k porowanju do tymješkow a hatow. Při tym połoža wotwisnje wot družiny čarow mjez někotrymi 100 metrami a hač do wjacorymi kilometrami wróćo. Słónco drje stara so hižo někotre tydźenje wo miłe temperatury. Tola hakle najmłódši dešć je na mnohich městnach w Sakskej krokawowe pućowanje prawje zanjesł. 

Tak budźe Selle na tutym wječoru spěšnje hrěšić. Hnydom w druhim bowje wotkry wona w swětle kapsneje lampy mjez zwjadnjenym lisćom wjacore mološe. Wona je sej rukajcu přešmórnyła a zwěriny łahodnje bjerje. «To su Sewjerne hrjebjenja», rozjasni wona po krótkim posudźowanju, «wšo žónki.» Družina zwěrjatow, ličba a splah zapisa wona w tabulce. Potom dźe k přichodnemu bowa. 

Puć k jich njerkanskim wodźiznam je za amfibije strašny. Nic jenož, zo su lochki pot za rubježnikow kaž šupy. Často so jich puć tež wot dróhow zawrěje. Sčasami dawaja specielne krokawowe tunle, kotrež so při dróhotwarje zapołoža. Hdźež tute tu njeje, natwarja komuny a přirodoškitarjo na palnišćach w nalěću amfibijowe płoty kaž tu w Kamjenicy-Rabensteinje. Tola dyrbja so fanowe bowy potom dwójce wob dźeń kontrolować a wuprózdnić - stajnje rano a wječor. 

Rekord čestnohamtskich pomocnikow w Kamjenicy

bjez čestnohamtskich pomocnikow njeby to přestać było, wuzběhny nawoda Delnjeho přirodoškitneho zarjada, Jens Börner. Prjedy buchu nimale 20 stejnišćow w měšćanskim teritoriju ciwilnych posłužbarjow zastarane. Tola z wusadźenjom woborneje winowatosće wotłamachu so tući pomocnicy. Z toho časa sadźa město na čestne zastojnstwo - a storči z tym na rosćacy zajim. Dawa přeco wjace dobrowólnikow, kotřiž so za škit amfibijow angažuja. Lětsa je jich 90 pomocnikow, rozłožuje Börner. «To je rekord. Telko hišće ženje njemějachmy.»

Město wječor na konopeju přežiwić, pomha tež Selle radšo z kapsnej lampu, kladdu a bowami nastajeny při tym, mološe, krokawy a co škitać. Wona je druhe lěto pódla. «Mam zwěrjata dospołnje šikwanje», wona powěda. «Ja sym žabjacy fan.» Zo so za tute nadawki dobrowólnicy pytaja, wo tym je w tramwajce čitała. Před jich zasadźenjom so pomocnicy wotpowědnje nawjeduja. K wuhotowanju słuša nimo rukajcow tež desinfekciski srědk. Z tym ma so tomu zadźěwać, zo pomocnicy rozbudźaki chorosćow, kotrež móža zwěrjatam strašne być, šěrić. 

«Škit amfibijow w Sakskej funguje předewšěm dźakowano wulkemu čestnohamtskemu angažementej», rozłožuje Robert Beske, rěčnik přirodoškitneho zwjazka Nabu w Sakskej. Wjele teamow by dołholětne nazhonjenja měło a staraše so spušćomnje wo natwar płota a wšědne kontrole. «Cyłe swójby, šulske rjadownje, dźěławi a wuměnkarki a rentnarjo so zhromadnje zapakuja. Čini widźomnje wjeselo, zhromadnje něšto praktiske zmysłapołne za zwěrjata činić.» Tak dawa tež w Lipsku wjele dobrowólnikow, kotřiž na 15 stejnišćach pomhaja, amfibije wěsće přez dróhi přinjesć a ličić. «Skupiny organizuja so zwjetša njekomplikowanje přez Messenger.»

Amfibije ćerpja pod stratu žiwjenskich rumow

po podaćach přiběrace suchoty amfibijam, runje tak kaž zhubjenje kmanych žiwjenskich rumow. K tomu přińdźe, zo dróhi wažne pućowanske šćežki zwěrjatow přetorhnu. Zo bychu jich před smjerću na asfalće wobchowali, měli šoferojo awtow a motorskich na markěrowanych nadróžnych wotrězkach wosebje kedźbliwje jězdźić, namołwjeja přirodoškitarjo. K tomu mějachu swój tempo na pod 30 kilometrami na hodźinu drózować.

Laut Nabu dadźa daty zašłych lět składnosć k starosći. Jasne spadki buchu naposledk samo pola něhdy častych smjertnych krokawow wobkedźbowane. Při tym su amfibije wažne za ekosystem. Přetož wone njereguluja jenož wobstatki insektow, ale su tež sami cyrobu za mnohe zwěrjata. 

Nimo sewjernych kammolow dóńdźe Selle ze swojim teamom tón wječor tež hatny mološ a tójšto smjertnych krokawow z fanowych młodźatow. Krokawy su hižo přeco podłu dweju horbatych pakćikow po puću - žónka nosy mužik. Z čłowječej pomocu so jim pućowanje skrótši. Pomocnicy přinjesu je direktnje na swój poprawny cil do bliskosće Riedteicha. Tu móže potom nowa generacija mološow a krokawow wotrosć, kotrež so potom klětu zaso na puć podadźa.

Copyright 2026, dpa (www.dpa.de). Wšitke prawa wobchować

Přełožki so z pomocu sztučnej inteligence awtomatizowane. Wjeselimy so na wašu wotmołwu a pomoc při poprawjenju našeje wjacorychłojneje słužby. Pisajće nam na: language@diesachsen.com.
Sachsen News
Čłánek z

Sachsen News

Sachsen News je za wobsah samsny wotpowědny. Kodex platformy dyrbi so wužiwać. Platforma kontroluje a wobchada wobsah po prawnych požadawkach, zwłasć po NetzDG.

Social Media