Logo Die Sachsen News
Nowiny / Ekonomika

Čehodla klimowa změna plahowanje soja w Sakskej sylni

Čehodla klimowa změna plahowanje soja w Sakskej sylni
Klimowa změna sylnja plahowanje soja – naprašowanje w Sakskej rosće. (Symbolbild) / Foto: Julian Stratenschulte/dpa
Z: DieSachsen News
Sojabuny spjećiwa horcota a suchota lěpje hač wjele domjacych rostlinow. Přeco wjace sakskich zawodow na nje sadźa.

Dołhre horcotne periody a złe suche fazy - sakscy ratarjo su w běhu klimoweje krizy z bóle wužadacymi wjedrowymi poměrami konfrontowani. Woni pytaja płód, kiž je spřećiwjenjakmane hač domjace kultury. Přeco wjace ratarjow sadźa na sojabunu.

«Wona je jedyn z dobyćerjow klimoweje změny. Tutón płód ma přichod», měni Torsten Krawczyk, prezident sakskeho krajneho burskeho zwjazka. Po wozjewjenju zwjazka je plahowanska přestrjeń w swobodnym staće z 2.600 hektarami lětu 2025 wo 40 procentow stupała. Hišće pak su sojabuny nišowy produkt.

Wjace z tuteje kategorije

Sojabohne je horcotu njeznjesliwe a čampa nalětnja suchota

«Njeje žadyn płód dźiwow a trjeba tež w prawym času wodu, ale je horcotu znjesliwa», praji Stefan Hesse, ratar z Malešec w Hornjej Łužicy. Zawod je na rólnistwo specializowany a produkuje zorno, wolijowe sywy, łušćinowe płody a běrny. Hižo sydom lět plahuja Hesse na něhdźe 20 hektarach sojabunow - a je spokojom.

Sojaanowy plahowanje wučinja něhdźe dźesać procentow w swojim zawodźe, 43-lětny wuswětla. Lěpšina łušćinowca je, zo pozdźišo hač hróšatko abo rěpik kćěje a zrałosće. «Nalětnja suchota, kaž je wona w zašłych lětach husto tón pad była, činiće jej mjenje.». Sojabuny trjebachu hakle wot julija wjele wody a potom dawa w přerězku zaso wjace spadkow.

«Tak je to za mnje přihódne rozdźělenje rizika na wjacore płody. Jedna z třoch rostlinow budźe so wo dobry wunošk starać», praji Hesse. Nimo toho su płaćizny za sojabuny po jeho podaćach stabilne a dla jasnje wyšeho wobstatka proteinow něhdźe dwójce tak wysoke kaž pola hrocha.

Dalše łušćinowe płody dobudu na wuznamje

přeco wjace zawodow sadźichu dla jich wysokeje tolerancy suchoty a reziliency napřećo stresej horcoty na soja a słónčne róže, rozłoži ratarski předewzaćelski poradźowar Frederik Vielhauer. Dalše kultury, kotrež móhli w běhu klimoweje změny na wuznamje dobyć, su potajkim fazera, sorghum-jahły kaž tež włódk a lupina. Tež Quinoa a Amarant płaćitej jako kulturje, kotrež móhli so pod ćoplišimi a sušišimi wuměnjenjemi perspektiwisce zajimawše stać.

Łušćinowe płody wjazaja w zhromadnosći ze specielnymi dulkowymi bakterijemi ze swojimi korjenjemi dusyk - štož potrjebu na mineraliskim dusykowym hnojiwje pomjeńša. Tež naslědne kultury kaž pšeńca profituja hišće z w pódźe zbywaceho dusyka. Po plahowanju sojabuny leži ratar Hesse po tym, zo trjeba jako njedomoródna kultura wužitne bakterije. Tute měli so před wusyłom rozpróšić, 43-lětny rozłoži.

Němska po cyłej Europje hišće z potrjebu nachwatanja

130.800 tonow sojabunow žnějachu němske ratarki a ratarjo po podaćach Zwjazkoweho informaciskeho centruma ratarstwo (BZL) w lěće 2025 na plahowanskej přestrjeni 43.300 hektarow. To je trójce telko kaž w lěće 2016. Najwjetši producent sojarow w Europje je Italska z plahowanskej přestrjenju něhdźe 309.000 hektarow před Serbiskej (207.000 hektarow), Francoskej (150.000 hektarow) a Rumunskej (130.000 hektarow).

Soja zwičnja so jako žórło bělkowiny za wužitne zwěrjata w formje soja-šrota. Němska postaji po zwjazkowym informaciskim centrumje ratarstwo dotal jenož něhdźe tři procenty tudyšeje potrjeby, daloko najwjetši podźěl so importuje. 

Po cyłym swěće chodźi jenož něhdźe sydom procentow soja-produkcije do direktneho předźěłanja žiwidłow, kaž rěkaše. W Němskej je tutón podźěl trochu wyši. Sojaprodukty kaž tofu, sojadrinks abo mjasowe narunanske produkty, kotrež su w drobnowikowanju na předań, pochadźeja potajkim husto z Němskeje abo druhich europskich krajow.

Copyright 2026, dpa (www.dpa.de). Wšitke prawa wobchować

Přełožki so z pomocu sztučnej inteligence awtomatizowane. Wjeselimy so na wašu wotmołwu a pomoc při poprawjenju našeje wjacorychłojneje słužby. Pisajće nam na: language@diesachsen.com.
Sachsen News
Čłánek z

Sachsen News

Sachsen News je za wobsah samsny wotpowědny. Kodex platformy dyrbi so wužiwać. Platforma kontroluje a wobchada wobsah po prawnych požadawkach, zwłasć po NetzDG.

Social Media