Logo Die Sachsen News
Nowiny / Ekonomika

Fachowcy: Megakosteny dla marodnych mostow husto wobeńdźomne

Fachowcy: Megakosteny dla marodnych mostow husto wobeńdźomne
Pjeršćenjowy móst w Berlinje nošeše wšědnje jara wjele wobchada. (Archivbild) / Foto: Christoph Soeder/dpa
Z: DieSachsen News
Wjacore razy buchu naposledk wažne mosty nadobo stracha sypnjenja dla zawrjene, husto za měsacy abo samo lěta. Eksperća widźa jasne přičiny - a ćahnu přirunanje k rjedźenju zubow.

Ob Bonnski Sewjerny móst, Rahmede-dolinowy móst A45 abo pjeršćenjowy móst w Berlinje: Přeco zaso buchu naposledk centralne wobchadne mosty nadobo zawrjene - abo sypnychu so w padźe Carolskeho mosta w Drježdźanach samo. Němska staraše so přemało wo hladanje mostow, kritizowaše Steffen Marx z Techniskeje uniwersity Drježdźany.

«Hladanje mostow je přirunajomne ze zubnym rjedźenjom: Hdyž dźeń swoje zuby njerjedźu, njeje to tak zlě.» Móst derje wudźerži, hdyž jedne lěto dołho njepěstuja. «Hdyž pak so 30 lět dołho wo hladanje njestaram - kaž w Němskej so stało - potom so postup škody pospěši.»

Kedźbnosć zbudźi na přikład rynkowy železniski móst Berlinskeje měšćanskeje awtodróhi. Škodow w tragiku dla bu wona nalěto 2025 krótkodobnje zawrjena a wottorhana. Nowotwar miliony ćežki nowotwar ma w prěnjej połojcy lěta 2027 hotowy być. Aktualnje so za to woclowe přetwary zběhaja.

Wjace z tuteje kategorije

Reparatura wo wjele dróša hač hladanje

přirunujo z kóštami za hladanje dyrbjeli to wjelekróć inwestować, zo by so móst reparował abo znowa twarił, rjekny Marx, direktor na Instituće za masiwny twar TU. Defektny wottok na přikład njech so lochko sporjedźa. Njepasěruj pak to, přewłóžni móst, wocl zerzawja, a budźe wjele naročniši a dróši, škodu wotstronić.

Zwjetša stanje so dospołne zawrjenje potom nadobo, dokelž so nahladne škody wotkryja a eksperća strach sypnjenja wobswědčeja. Jězdnja, kolesowanske a kolesowarske šćežki Bonnskeho sewjerneho mosta njesmědźa so wot spočatka junija hižo wužiwać. 2025 zetka jón pjeršćenjowy železniski móst w Berlinje, 2024 Połobski móst w Bad Schandauwje, 2021 Rahmede-dolinowy móst w Sauerlandu. Z Carolowym mostom sypny so před něhdźe lětomaj scyła móst w běžnym zawodźe.

«Staw mnohich mnohich wobjězdźenych mostow w Němskej je kritiski», praji Martin Claßen z Porynsko-westfalskeje Techniskeje wysokeje šule Aachen (RWTH). To płaćeše wosebje w awtodróhowej syći. «Aktualna situacija njeje njejapki problem, ale wuslědk dołhodobneho wuwića.»

strategija «build and forget»

Wjele mostow su so po Druhej swětowej wójnje twarili a na wužiwanski čas 80 lět wukładli, rjekny Marx. Husto su za druhe poćežowanje planowane byli. «Mamy dźensa wjele wjace ćežkonakładneho wobchada a wobchada cyłkownje hač w času, ke kotrejž su wjele mostow planowali a twarili.»

Po tym bu na zdźeržensku strategiju sadźena, kotruž móhli «build and forget» («bau to a zabudź to») mjenować, měnješe Marx. «Mosty so twarja, ale potom nic hladane.» Bychu so jeničce zakonsce předpisane inspekcije kóžde šěsć lět wotměli. «Tohodla přińdźe nětko wulka žołma mostow w špatnym stawje k nam.»

Při telko mostach w jara špatnym stawje zaso dawaja logiske někotre, kotrež su w hišće špatnišim stawje hač tak a tak přiwzate - sypnjenje su něhdy nimale njewobeńdźomne. Carolowy móst je wot Druheje swětoweje wójny pak prěni móst, kiž je so w běžnym zawodźe sypnył. Přičina su schowane groćane łamki w nutřkownym byli - při inspekcijach njejsu je widźeć móhli.

Wobchadne ministerstwo bě pod amplowym knježerstwom SPD, Zelenych a FDP 4.000 mostow awtodróhow zapisowało, kotrež su za wobchad wosebje wažne, ale na modernizowanje potrěbne. Woni maja so w běhu mało lět saněrować abo wobnowić - zaměr, na kotrymž tež aktualne zwjazkowe knježerstwo dźerži.

Neubau njeby husto scyła trjeba

pod modernizowanjom zrozumju knježerstwo pak zwjetša wottorhanje a nowotwar, měnješe Marx. Při tym móže so něhdźe połojca mostow, kotrež bychu so wottorhali, saněrować - štož wo wjele kóštow lutuje. «Relewantne dźěle dyrbja so reparować, ale móst njedyrbi nagelowy wupadać.» Tež Claßen je přeswědčeny, zo njetrjeba so kóždy móst hnydom narunać. «Pola mnohich twarjenjow móže inteligentne hódnoćenje stawa pomhać, naprawy eficientnje staflować.»

Při narunanju mostow zaso leži najwjetše wužadanje husto při planowanju, přizwolenju a rozdawanju. Wažna baba su tak mjenowane funkcionalne wupisanja: «Město projektow hač do poslednjeho detaila definować, měło so sylnišo wopisować, kotru funkciju dyrbi twar spjelnić. To twori rum za inowatiwne a eficientniše rozrisanja.»

Nimo toho trjeba wjace standardizowanja a modularizacije. «Wjele mostow so přeco hišće jako jednotliwe projekty wobjednawa», praji Claßen. Při tym dawa technisce wuzrawjene spěšnotwarske zakłady, z kotrymiž móhli so twarske časy - a z tym tež zaraćenske časy - drastisce redukować.

Wažne je zdobom, wobstejace dohladowanske strategije za mosty polěpšić, praji Claßen. A: Najebać wšěch njedostatkow a móžnosćow polěpšenja: «Riziko njewočakowaneje zapady wostanje w Němskej cyłkownje snadny.»

Copyright 2026, dpa (www.dpa.de). Wšitke prawa wobchować

Přełožki so z pomocu sztučnej inteligence awtomatizowane. Wjeselimy so na wašu wotmołwu a pomoc při poprawjenju našeje wjacorychłojneje słužby. Pisajće nam na: language@diesachsen.com.
Sachsen News
Čłánek z

Sachsen News

Sachsen News je za wobsah samsny wotpowědny. Kodex platformy dyrbi so wužiwać. Platforma kontroluje a wobchada wobsah po prawnych požadawkach, zwłasć po NetzDG.

Social Media