Logo Die Sachsen News
Nowiny / Zdrowje

Hudźba budźi dopomnjenki – na demencu schorjeni kćěja na

Hudźba budźi dopomnjenki – na demencu schorjeni kćěja na
Ze smyčkowym wobsadźenjom zahudźi Roberta Schumannowa filharmonija w Kamjenicy za wosebity koncert. (Symbolbild) / Foto: Marcus Brandt/dpa
Z: DieSachsen News
Wjace hač 100.000 ludźi w Sakskej je na demencu schorjeło. Hdyž dopomnjenki zblědnu, móže hudźba kaž balsam za potrjechenych być. Na to njesadźi jenož Roberta Schumannowa filharmonija.

Hdyž smyčkarjo Roberta Schumannoweje filharmonije pjatk popołdnju zahraja, sadźeja na znate melodije: Mozartowu mału nócnu hudźbu někak abo spěwy kaž «Wšitke ptački su hižo tu». Hinak hač w starodawnym koncerće je sobuspěwanje a zynčenje při spěwach wuraznje witane. Wšako měri so wosebity koncert specielnje na ludźi z demencu a jich swójbnymi. W mjelnej atmosferje maja wšědnemu dnjej wućeknyć. K tomu so tež kofej a tykanc podawa. 

Z tajkimi koncertnymi formatami ma Kamjeničanski generalny hudźbny direktor Benjamin Reiners nazhonjenje ze swojeho něhdyšeho dźěła w Kielu. Při tym dawachu za njeho husto husace kožu-wokomiki, kaž wón powěda. Někak jako so porik w koncerće luboznje za ruku wza. «To bě nadobo zaso wulka bliskosć a zwjazanosć mjez nimi pytnyć.» Hnujace su koncerty za potrjechenych a jich swójbnych, kaž tež za hudźbnikow. «Su wosebite wokomiki, widźeć, što móže hudźba wuwabić, kak dopomnjenki a wosobinu zaso přińdu.» Při tym pokaza so nazornje móc hudźby a kak njeposrědnje ludźi docpěja. 

Wjace z tuteje kategorije

wjace hač 100.000 ludźi w Sakskej na demencu schorjeł

.W Němskej bydli po Němskej Alzheimerskeje towaršnosće wjace hač 1,8 milionow ludźi z demencu, w Sakskej je to něhdźe 104.000 w starobje wjace hač 65 lět. Prawdźepodobnosć, na demencu schorjeć stupa z přiběracej starobu. Dokelž budźe towaršnosć starša, přiběra tež podźěl ludźi z demencu. W Sakskej, Durinskej a Saksko-Anhaltskej je wón po podaćach po cyłym Zwjazku najwyši. 

Schorjenje na demencu započina so skradźu a změni žiwjenje potrjechenych a jich přiwuznych enormnje. Při tym woteběraja duchowne kmanosće: Schorjeni maja problemy, so orientować, rozmołwy sćěhować, přenjesenje wobsahow z krótko- do dołhodobneho pomjatka je mylene; Dóńdźe k změnam zadźerženja a nalady a woni sćahnu so wot socialnych aktiwitow wróćo. 

Přičina su procesy wottwara we wšelakich mozowych arealach, wujasni Mirko Wegscheider, wyši lěkar při klinice za neurologiju při klinikumje Kamjenica. Chorosć Alzheimeroweje chorosće jako najčasćiša forma demency potrjechi w zažnych stadijach druhe wobłuki mozow hač «hudźbny pomjatk». Wosebje aktiwne hudźenje kaž spěwanje a hraće instrumenta, ale tež pasiwne hudźbne słuchanje stimulowachu motoriske, rěčne a emocionalne areale w mozach. Přez to móhli so tež pola demency z městnami nowe zwjazanja w mozach zhotowić abo wobstejace syćowe zwiski zesylnić, tak eksperta.

Hudźbu budźi emocije a dopomnjenki

«Pozitiwne efekty hudźby su derje dopokazujomne», wudospołni šeflěkar kliniki za psychiatriju, zadźeržensku medicinu a psychosomatiku, Thomasa Bartha. To wobkedźbuj wón prawidłownje pola swojich pacientow. «Polěpšenja přez hudźbnu terapiju su tym wot medikamentow runohódne.» Přetož dotal njemóže medicina schorjenje zadźeržeć, ale jenož jich symptomy lěkować. Hudźba zdokonja, najebać straty pomjatka přez demencu emocije a dopomnjenki zbudźić, pomhaja pacienća, měrniša być a lěpje spać. To so tež přez studije dopokazuje. 

Ty koncertny wopyt móže nimo toho wotměnu w hustodosć přez hladanje poćeženych wšědneho strowoty přinjesć. «Někotři pacienća tłóča so runjewon po tym», Bart wuswětla. «Samo ćežko na demencu schorjeni přińdu tam k měrej, dóstanu stimulaciju a přińdźe za wokomik zaso wjace žiwjenja do njeje.» Nimo toho móhli so potrjecheni na tute wašnje zaso něšto na towaršnostnym žiwjenju wobdźělić. 

Poskitki kaž wosebity koncert w Kamjenicy maja tež druhe městna w Sakskej. Opera Lipsk poskića wot 2018 pod titulom «In mir singt lied» Hudźbne poskitki za ludźi z demencu. Při tym sedźa wopytowarjo w koncertnym foyeru operoweho domu we wulkim kole a spěwaja zhromadnje z přewodom klawěra něhdźe operetowymi arijemi, šlagrami abo ludowymi spěwami. 

Hdyž lubowany čłowjek najebać demencu zaso přežiwi

«Naprašowanje je njehaćene wysoke, terminy přeco jara spěšnje wuknihowane», praji operowa rěčnica Gudula Kienemund. Wotnožka je jimaca. Je při tym wosobinsce sobu dožiwiła, «kaž so ludźo smějkotać a samo rejować započeć, kotřiž so hewak dospołnje w njeznatym swěće zhubja». Tež za přiwuznych je to hłuboko emocionalne nazhonjenje widźeć, kak jich na demencu schorjeni lubych wožiwjeja.

Za wosebity koncert w Kamjenicy wopušća hudźbnicy Roberta Schumannoweje filharmonije swoje starodawne rumnosće a přeprošuja do uniwersitneje biblioteki. Tež hewak je něštožkuli hinaše. Kruchi so we wurězkach hraja a koncert je na hodźinu wobmjezowany, zo njebychu wopytowarjow přežadali, kaž dramaturgowka Friederike Pank rozłožuje. Wot hodźiny do spočatka móža so woni z městnom zeznajomić a z hudźbnikami do rozmołwy přińć. Městna k sedźenju su wólnje přikazane a dawa kóždy čas móžnosć, rumnosć wopušćić. «Hdyž něchtó sobu placa abo stanje a rejuje, njeje to problem.»

Přizjewili bychu so nimo skupinow tež pory a swójby z dźěćimi a wnučkami. A hižo nětko staj sej Pank a Reiners wěstaj: Tež w přichodnej hrajnej dobje ma so nowy format dale wjesć.

Copyright 2026, dpa (www.dpa.de). Wšitke prawa wobchować

Přełožki so z pomocu sztučnej inteligence awtomatizowane. Wjeselimy so na wašu wotmołwu a pomoc při poprawjenju našeje wjacorychłojneje słužby. Pisajće nam na: language@diesachsen.com.
Sachsen News
Čłánek z

Sachsen News

Sachsen News je za wobsah samsny wotpowědny. Kodex platformy dyrbi so wužiwać. Platforma kontroluje a wobchada wobsah po prawnych požadawkach, zwłasć po NetzDG.

Social Media