Logo Die Sachsen News
Nowiny / Žiwjenje

Wjace baćonow w Sakskej najebać njedostatk dorosta

Wjace baćonow w Sakskej najebać njedostatk dorosta
Wot lěta 2018 ličba běłych baćonow po podaćach Nabu wobstajnje přiběra. (Archivbild) / Foto: Robert Michael/dpa
Z: DieSachsen News
Ličba lehnjenskich porikow běłych baćonow w Sakskej docpěje rekordnu wysoko. Trend hižo lěta traje, byrnjež dorost pobrachuje. Što maja smjećišća w Španiskej z tym činić.

K klepota zaso na sćežorach a wuhenjach po sakskich wsach: Lehnjenski čas běłych baćonow je połny. Při tym je populacija ptačkow po aktualnych pozběhnjenjach Nabu-přirodoškitneho instituta w Drježdźanach na najwyšim stawje wot spočatka zapisowanjow. Tak mějachmy nachwilne ličby po zašłym lěće 495 lehnjenych porikow w swobodnym staće. Dokelž hišće daty čestnohamtskich regionalnych hladarjow z wobłukow Mišno a Kamjenica pobrachuja, leži doskónčna suma po wšěm zdaću samo nad 500, praji Sylvia Siebert z Drježdźansko-Mišnjanskeje župy. K přirunanju: 2024 bě 471 lehnjenych porikow. 

Tež w běžnej sezonje so trend wotpowědnje prěnim wobkedźbowanjam tak pokročuje, praji Siebert. Lehnjenski čas pak hišće běži, prěnje ćipki su so spočatk meje wulahnyli. 

Z tym pokazuje so tež w Sakskej trend, kotryž po cyłej Němskej traje. «W zašłych 10, 15 lětach je wobstatk předewšěm wěcow w zapadnej Němskej jara sylnje stupał, tak zo mamy dźensa po cyłej Němskej něhdźe 14.400 porikow», praji baćonjacy fachowc Kai-Michael Thomsen z Michaela Otto-instituta Nabu w Schleswigsko-Holsteinskej.

Wjace z tuteje kategorije

W Sakskej jewi so najwjace baćonow ekspertam w Hornjołužiskej krajinje hole a hatow kaž tež we Wódra-Nysy, slědowane wot Röderaue (wokrjes Mišno) a Lipšćanskeje nižinoweje knihownje.

Wuměnjenja za baćona su so wot lěta 2018 polěpšili

po podaćach Drježdźanskich fachowcow Nabu w swobodnym staće předewšěm wot 2018 stajnje wjace baćonow. Naprawy kaž znowapopřesadźenje włóžnych łukow, renaturěrowanje wodźiznow a tež naprawy energijoweho zastaraćela k znješkódnjenju pola wulkowočakow za lehnidło woblubowanych milinowych sćežorow tomu přinošuja, Siebert wuswětla. 

Zo baćony sćežory wobsadźa, jewi so po podaćach energijoweho zastaraćela Sakskeje energija časćišo. To je za zwěrjata pod wěstymi wuměnjenjemi žiwjenjastrašne, dokelž móža so hnězda něhdźe zapalić. Nimo toho móhli tež wjednistwa škodować, praji rěčnica. Jeničce we wokrjesu Budyšin dawa tuchwilu 22 baćonjacych štučkow na milinowych sćežorach. W kóždym padźe so jednotliwje rozsudźi, hač móhli zwěrjata bjez stracha na připrawach wostać.

Njedostatk dorosta načinja přirodoškitarjam starosće

njehladajo na stupacu ličbu lehnidłowych porikow njetuńša so sakske baćony z wida fachowcow dosć za wěste zachowanje wobstatka. Aktualnje přežiwja potajkim w přerězku mjenje hač baćonjacaj ćipkaj na lehnjenskim porje. Trjeba by znajmjeńša 2,4 było.

Přičina za njedostatk dorosta je po podaćach fachowcow, zo přewjele ćipkow skónčichu - wosebje na zakładźe njedostatka cyroby. Zo by so zbytny dorost zawěsćił, mjetaja lehnjenske ptački młodźata z hnězda abo samo zjědu. K tomu přińdu njezboža pola šeptanych baćonow pola prěnich wulětow. 

Čehodla Španiskeje smjećowe lapy wo «baćonjacy boom» postaraja pak so

dorost, zwotkel přińdu potom wjele baćonow w Sakskej? Zamołwići za «Baćoński boom» su po měnjenju ekspertow tak mjenowani «Westzieher». Měnjene su z tym běłe baćony, kotrež njeleća kaž dotal w Sakskej domjace ptački po Bliskim wuchodźe do Afriki, zo bychu přezymowali. Město toho ćahnu zwěrjata w zymje do zapadneje abo juhozapadneje Europy. 

Tam njetrjechja ptački jenož na přeco miliše zymske wuměnjenja w zwisku z klimowej změnu, ale tež na wotewrjene smjećowe nasypy, kotrež słuža jim jako žórło cyroby, kaž ornitologa Jan Schimkat z Drježdźanskeho přirodoškitneho instituta Nabu wujasnja.

Fenomen eksizuje hižo lěta a wjedźe k tomu, zo zwěrjata wjace cyroby namakaja, prjedy splažnje zrałe byli a so tež prjedy wróćichu so ze zymskeho kwartěra hač jich w Africe přezymowacy družnicy, praji Drježdźanska Nabu-ekspertka Sylvia Siebert. Nimo toho zaběža mjenje zwěrjatow, dokelž je čara mjenje strapaciozna. We wuslědku bychu Sakskeje dotal domjace baćony přiběrajcy přez «Zapadni ćaharjo» wutłóčili. Wšako so jich lehnjenske pasmo přesuwa so ze zapada Němskeje přeco dale na wuchod. 

Strowe a naslědne pak to njeje. Nic jenož je cyroba na smjećowych nasypach njestrowa. Husto žeru zwěrjata tež plastowe wotpadki abo gumijowe banty, kotrež z wačkami zaměnja, a zagnychu na tym. Problema wotewrjenych wotpadkowych kijow dla su EU a Španiska hižo lěta w zwadźe. Přetož poprawom je sobustawski stat přez EU-wotpadkowu směrnicu winowaty, swoje smjećowe nasypy zawěsćić a wotrumować. Komisija EU je Španiskej loni w juniju tohodla před Europskim sudnistwom skoržiła. Jednanje běži. 

Što so stanje, hdyž smjećowe lapy jako žórło cyroby wotpadnu?

Tak stara so potajkim runje wobswětowy hrěch wo němski «Baćonjacy boom». Ze starosću hladaja ornitologojo na to, što so snano stawa, hdyž Španiska něhdy swoju winowatosć spjelni a wotpadkowe kije za baćony jako žórło cyroby wotpadnu, měni Nabu-Ornitologowka Siebert. Eksperća liča potom z tym, zo móhła so populacija tak drastisce zadobyć, kaž je wona w zašłych lětach rostła. Přetož hišće hač daloko do 80tych lět zašłeho lětstotka bě běły baćoń w Němskej wot wotemrěća wohroženy.

Copyright 2026, dpa (www.dpa.de). Wšitke prawa wobchować

Přełožki so z pomocu sztučnej inteligence awtomatizowane. Wjeselimy so na wašu wotmołwu a pomoc při poprawjenju našeje wjacorychłojneje słužby. Pisajće nam na: language@diesachsen.com.
Sachsen News
Čłánek z

Sachsen News

Sachsen News je za wobsah samsny wotpowědny. Kodex platformy dyrbi so wužiwać. Platforma kontroluje a wobchada wobsah po prawnych požadawkach, zwłasć po NetzDG.

Social Media