Potrjeba jednanja při pěstowarskim kubłanju – Nowy plan za Saksku

Sakska kultusowy minister Conrad Clemens (CDU) widźi nuznu potrjebu jednanja za reformu zažnodźěćaceho kubłanja. Wón pokaza na rosćacy podźěl holcow a hólcow z deficitami we wuwiću. Hdyž wjace hač třećina předšulerjow hižo dosahace kompetency w němčinje nimaše, njech je to jenož kónčk lodowca, rjekny wón Němskej nowinarskej agenturje. Napadnosće dawaja w nimale wšitkich wobłukach. Tohodla sadź swobodny stat na zawjazowace kubłanske a kubłanske zaměry a lěpše přechody mjez zarjadnišćemi. 

Kubłanje steji w planje na prěnim městnje

Clemens bě spočatk meje nowy kubłanski a kubłanski plan předstajił. Zo kubłanje nětko na prěnim městnje steji, da fachowy swět posłuchać. Minister njezrozumi pak za tym na žadyn pad «čorna pedagogika». «To je wědomy rozsud. Smy wo tym diskutowali, sym so přeswědčić dał. Je derje, zo zasadźimy nowy akcent, wšako dźe wo wjace, hač jenož prěnje pismiki nawuknyć», wuzběhny minister. Plan potrjechi tohorunja nowe temy kaž wobchad z digitalnymi medijemi.

Starši su dźěćom při medijowym konsumje špatny přikład

«Dyrbimy sej mysle wo wuwiću wosobiny cyłkownje činić. W dobje digitalnych medijow je to nuznje trěbne», rjekny Clemens. Wón ma druhdy začuće, zo su starši swojim dźěćom při medijowym konsumje špatny přikład. «W mnohich swójbach so doma dźensa mjenje doma rěči a mjenje přewjedźe. Starši su po dołhim dźěłowym dnju napjate.» Pěstowarnje měli so na tež před tutym pozadkom dźěćom funděrowanym wěnować.

Čas hač k přesadźenju plana njeje po Clemensu přesnadnje

po słowach ministra skići kubłanski a kubłanski plan wědomostny zakład a ma kubłarkam a kubłarkam jako kompas a něšto kaž wučbny plan słužić. 1. januara nabudźe wón płaćiwosć. Clemens njewidźi strach, zo je čas hač do zawjedźenja překrótki. «Zarjadnišća dóstanu konkretne pomocy za nałožowanje, zo bychu plan w swójskej režiji přesadźili.»

Nima žane wobmjezowanja při zwoprawdźenju dać

«Za nałožowanje kubłanskeho a kubłanskeho plana trjebaja přewodźace materialije, kotrež nětko nadźěłamy», rjekny Clemens. Najebać lutowanskeho ćišća nječinju při zwoprawdźenju žane šmórnjenja. Wón personal přez kwalifikowanje tež přidatnje njepoćeženy njewidźi. To bě so něhdźe dźěłarnistwa kubłanje a wědomosće (GEW) bojało. Wona pěstowarnje tak a tak hižo na limiće widźi.

Clemens přirunuje kubłanski a kubłanski plan z wučbnym planom

«Poskićamy kubłanja, poskićujemy materialije. Kubłanski plan na sebi je instrument, z kotrymž maja kubłarki a kubłarjo, wšitke pedagogiske fachowe mocy w pěstowarnjach, dźěłać. Zawjedźeš-li nowy wučbny plan, njeje to tež z polěpšenjom personalneho kluča zwjazane. Přiswojoće kubłanskeho a kubłanskeho plana móže so w času do- a wuhódnoćenja přewjesć.»

Pěstowarnje maja sami wo wužiwanju srědkow rozsudźić

«Smy dźěl financowanja pěstowarnje chětro zwyšili, damy nětko na dźěćo 367 eurow wob lěto komunam a smy so na dynamizowanje pěstowarskeje pawšale dorozumili», rjekny kultusowy minister. Komuny móhli samo wo tym być, hač wjace pjenjez za personal wudadźa. «Hdyž chce komuna swoju pěstowarnju najebać regresiwne ličby dźěći dźeržeć abo personalny kluč polěpšić, móže wona to sama rozsudźić.»

Clemens za socialny indeks při pěstowarskim spěchowanju

Clemens wita w koaliciskim zrěčenju na zwjazkowej runinje tworjene dojednanje, ze zwjazkowym přepytowanjom štyrilětneho hižo zahe rěčne a wuwićowe deficity zwěsćić a potom w zarjadnišćach na potrjebu so poćahowace spěchowanje poskićeć. Wězo dyrbi Zwjazk za to tež financne srědki k dispoziciji stajić. Planowany kwalitny wuwićowy zakoń Zwjazka jako centralny element pěstowarskeje kwality měł nětko spěšnje přińć a tež socialny indeks wobkedźbować. Podpěru trjebachu předewšěm zarjadnišća, w kotrychž wokolinje dawaja socialne problemowe połoženja. 

Zwjazkowy kubłanski plan za wšitke dźěći w Němskej nima Clemens za trěbne. Kubłanje je naležnosć krajow, trjebaš tež «wubědźowanje idejow». «Kóždy zwjazkowy kraj ma swójsku historiju, swójske ambicije a swójsku socialnu strukturu. Runje pola dźěćacych dnjowych přebywanišćow dawa wosebity wuchodoněmski raz. «Na wuchodźe je dźewjate hodźinske zastaranje prawidło. Pola nas dawa za to wysokokwalifikowany personal.»

Přiwšěm ma Clemens zhromadne směrnicy a po cyłej Němskej jako konsekwencu ze zawjazowaceho screeninga štyrilětneho za zmysłapołne. «Dźe wo to, zaměrnišo spěchować a dwě lěće hač k zastupej do šule efektiwnje wužiwać. Sym přeswědčeny, zo hodźi so při zažnodźěćatym kubłanju hišće wjele wjace docpěć.»