Steinmeier: NDRske dźěći njesmědźa so zabyć

Wosud něhdyšich NDRskich domjacych dźěći njesmě so po měnjenju zwjazkoweho prezidenta Frank-Waltera Steinmeiera pozabyć. Młodźi ludźo, kotřiž tu běchu, buchu swojej młodosći a swojej dostojnosći wurubjene, rjekny Steinmeier po wopomnišću «Zawrjeny młodźinski zawod» w Torgau. «Tute dźěći a młodostni słušachu k zranliwišim woporam». Wo jeje ćerpju je hišće přemało znate.

Někotre překubłanske domy NDR skutkowachu kaž jastwa

Zetkawanišćo dopomina wot 1998 na rukowanje podobnych wobstejnosćow, pod kotrymiž měli so młodostni za čas NDR w Torgauwje k «socialistiskim wosobinam» překubłać. «Zawrjeny młodźinski zawodny dwór» runaše so ze swojimi třomi třomi metrami wysokimi murjemi, stražnymi wěžemi, słužbnymi psami a zajaslenymi woknami hižo wonkownje jastwu. 

Wot 1964 do 1989 buchu po podaćach wopomnišća 4.046 młodostnych zapokazali. Oficialnje bě to jeničke zawrjene domjace zarjadnišćo NDR. Dohromady přeběža wot 1949 do 1989 něhdźe 135.000 dźěći a młodostnych tajke překubłanja w NDR.

Zwjazkowy prezident mjenuje młodźinski statok «Městno hrózby»

Po wobchodźenju po wustajeńcy «Sym so jako čłowjek narodźił a chcu jako čłowjek tu won!», rěčeše Steinmeier z časowymi swědkami a časowymi swědkami. Wón móhł sej jenož domyslić, kak ćežko dyrbi być na «městno stróželow so nawróćić», na kotrymž bychu nućenje, namóc, poniženje a poniženje knježili. Někotre z tutych časowych swědkow dźěla tež při wjedźenjach mjez druhim ze šulskimi kasami swoje dopomnjenki. 

«Młodostni dyrbja wědźeć, ke kotrej brutalnosći bě SED kmana a zakazuje so kóždežkuli złahodnjenje», wusměri zwjazkowy prezident swój dźak potrjechenym. Tež po tutym puću so demokratija a prawnostatnosć zakitujetej.

Potrjecheny: Hišće wjele juristiskich zadźěwkow při rehabilitowanju

Steinmeier so nadźija, zo so juristiske jednanja k rehabilitowanju něhdyšich domjacych dźěći, zjednorja. Potrjecheni běchu jemu wo mnohich zadźěwkach rozprawjeli, zo bychu připóznaće jako wopor SED dóstali. Najwjace z nich měješe zaměstnjenja w domach dla jenož snadne šulske kubłanje a su dźensa hišće na eksistencnym minimumje žiwi. 

Ideja za wopyt Steinmeiera bě před nimale sydom lětami nastała. Tehdy běchu zastupjerjo nošerskeho towarstwa na hrodźe Bellevue a běchu na situaciju bywšich NDRskich domjacych dźěći skedźbnili. Na to bě zwjazkowy prezident swój zajim na wopyće wopomnišća wozjewił.