Logo Die Sachsen News
Nowiny / Zdrowje

Z městnymi a sylnej wolu wróćo do horow

Z městnymi a sylnej wolu wróćo do horow
Stephan Scherzer je městnosć dóstał a móže tuž zaso sportować. / Foto: Soeren Stache/dpa
Z: DieSachsen News
Ludźo po cyłym swěće su na pomocne srědki kaž protezy, ortozny, přidawki abo stólcy při rólnych stólcach pokazani. Přehlad podawa fachowe wiki w Lipsku.

Stephan Scherzer je bojowniski typ a přezcyłnje. Himalaja, Alpy abo we wodźe w zaliwje před San Francisco: Wšo to drje by Berlinjan drje jenož z dokumentacijow znał, bychu-li jeho lěkarjo tehdy prawje zdźerželi. Chorosće dla ma wón ćeže, swoju nohu zběhnyć. Tola z 61 wjaza wón přeco hišće swoje běhanske abo pućowanske črije. Cyle samozrozumliwe to njeje.

Žortowar ćerpi pod tak mjenowanej słabosću stopy. Jednorje zwuraznjene: Při tutej chorosći padnje potrjechenym ćežko, nohu zběhnyć. «Hdyž z 12, 13 lětami stajnje něhdźe napřećiwne storkaš, wisajo wostanješ, so zakopnješ, padnješ - to je demoristowace», so wón dopomina.

Wo sporće a treningu swojich myškow móže žortowar wobmjezowanja přez lětdźesatki kompensować a tak po swójskich podaćach tak mjenowany Heidelbergski kut – kolije, kotrež nohu runje dźerži – wotpołožić. «Je so mi prajiło, dyrbiš tajku kolije nosyć, zo by snano normalnje hić móhł. Ale njemóžeš hižo žadyn sport činić.»

Wjace z tuteje kategorije

Jako bjedro při pućowanju zapraji

přez lětdźesatki móže Berlinjan bjez wjetšich problemow žiwy być – doniž njeje srjedź 50. Mjez kónčkom ćaha a alpskim kónčkom pola Garmisch-Partenkirchena je jeho bjedra zaprajił, wón powěda. «Kaž so wukopa, mějach artrozu štwórty stop.» Po tym staji so prašenje: Kak dźe dale?

Hinak hač před 48 lětami, jako žortowarjo tehdyši lěkarjo kolije zarjadowachu, je dźensa jasnje wjace móžnosćow, ludźom po njezbožach abo při wobmjezowanjach na přikład chorosćow dla puć wróćo do wšědneho dnja zmóžnić.

Kelko ludźi na pomocne srědki kaž protezy pokazanych je

přehlad wo tajkich móžnosćach skića w přichodnych dnjach fachowe wiki ortopedijoweje a rehabranšeje branše w Lipsku. OTWorld (19. do 22. meje) je po swójskich podaćach swětonajwjetše zarjadowanje branše. Tam dźe wo wuměnu, kak móža specialisća potrjecheni pomhać.

wědźace su ludźo na pomocnych srědkach kaž protezy, městna, bandagen, kompresiske nohajcy, přidawki abo rólne stólcy pokazani. W Němskej trjeba statistisce widźane wob lěto štwórćinu zakonsce zawěsćenych tajkich pomocnych srědkow, rěka wot Zwjazkoweho nutrneho zwjazka za ortopedisku techniku.

Za to bychu zakonske chorobne kasy w lěće 2024 nimale dźesać miliardow eurow wudali. Połojca tutych pomocnych srědkow wotpadny po podaćach na starobnu skupinu 65-lětnych a staršich.

Zwjazkowy zwjazk w zwjazkowym zwjazku rěči wo cyłkownje stupacym naprašowanju. «To zaleži na staršej towaršnosći, na chroniskich schorjenjach, na přeću za mobilitu a wobdźělenjom hač do wysokeje staroby, ale tež na sćěhach njezboža ze wšědneho dnja, powołanja a wólneho časa», praji Kirsten Abel, rěčnica zwjazkoweho prezidija.

Kaž eksperća zastaranske połoženje posudźuja

Prěni wiceprezident Němskeje towaršnosće za ortopediju a njezbožowu chirurgiju widźi Němska derje nastajenu: Dawa dołha tradicija, a budźe wjele slědźić, praji Christoph Lohmann, direktor ortopediskeje uniwersitneje kliniki Magdeburg.

«Němska ma po cyłym swěće wodźace předewzaća, kotrež zranjenych a operowanych z technisce jara naročnymi eksoprotezami zastaruja, na přikład z kompjuterowodźenymi kolenowymi protezami», praji wón. «Wobłuk sporta, runje pola paralympicsow, je tohorunja jara wysoko wuwity přez wulce modernu protetiku, z kotrejž so wurjadne wukony wunjesu.» Tež zastaranje z črijowymi napołožkami za dźěći, młodostnych a dorosćenych so přeco dale wuwiwa, «zo by so bolosće nohow brało abo zo by dale bjez bolosćow sportować móhło».

Wjesku z ćišćaka

Zo móže žortowar po swojej artrozy-diagnozy dale sportować a hory docpěć, ma so wón tež sćerpnosći Petry Menkel dźakować. Wona je ko-jednaćelska towaršnica ortopediskeho zawoda z Berlina. Wjace hač jedne lěto dołho je so hromadźe z druhej firmu z Bayerskeje na specielnje zhotowjenej wjesnej bašće z 3D-ćišćaka dźěłało.

«kumštne maćizny so hižo dołho předźěłaja, ale móžnosć, orthesen ćišćeć, je poměrnje nowe», praji Menkel. Scherzers Orthese seise in ihrer Firma erste gewesen, die gedruckt worden. Přeco zaso bu wuspytane, přiměrjene, testowane, doniž njemóžeše scherzer bjez problemow hić.

Eksperiment, kotryž sej předewzaća přeco dowolić njemóža. «Mamy mjeztym tajki kóštowy ćišć, zo njemóžemy tute wuwićowe dźěło hospodarsce scyła wjac zdokonjeć, jara na škodu wšitkich ludźi ze zbrašenjemi», wobžaruje předewzaćelka. 

Žortowar měni, zo móhli so přez dobre pomocne srědki kóšty w strowotniskim systemje zalutować - w jeho padźe najskerje bjedrowa OP, kaž praji. «A štó wě, hač bych po tym hišće wšitko činić móhł.»

Copyright 2026, dpa (www.dpa.de). Wšitke prawa wobchować

Přełožki so z pomocu sztučnej inteligence awtomatizowane. Wjeselimy so na wašu wotmołwu a pomoc při poprawjenju našeje wjacorychłojneje słužby. Pisajće nam na: language@diesachsen.com.
Sachsen News
Čłánek z

Sachsen News

Sachsen News je za wobsah samsny wotpowědny. Kodex platformy dyrbi so wužiwać. Platforma kontroluje a wobchada wobsah po prawnych požadawkach, zwłasć po NetzDG.

Social Media