kak wonja dobry wosušk? Kotre aromy hodźa so woptać a kotry napoj so k nim najlěpje hodźi? 17 pjekarskich a konditorskich mištrow z wjacorych zwjazkowych krajow je so minjene měsacy intensiwnje z tajkimi prašenjemi zaběrało. Po absolwowanych pruwowanjach dósta 16 z nich w Drježdźanach wopisma jako wosuškowy sommelier. Po hódnoćenju akademije płaći kwalifikacija na Akademiji němskeho pjekarskeho rjemjesła Sakskeje jako jónkrótna na swěće. Wukubłanje ma pomhać wědu wo mnohotnosći wosuška wobchować, ale zdobom rum za nowe kreacije stworić, rjekny šulski nawoda André Bernatzky při přepodaću wopismow. Wot meje běchu so wobdźělnicy w pjeć třidnjowskich modulach ze stawiznami, přidawkami a zhotowjenjom tradicionalnych hodownych poprjančkow dwanaće wobdźělnikami wučinješe wosuškowska Sakska najwjetši podźěl. Tež Durinska bě z jednym wobdźělnikom zastupjena. Dalši wobdźělnicy pochadźachu z Braniborskeje, Sewjerorynsko-Westfalskeje a Hamburga. Pjekarski mišter Alexander Schellenberger z Rudnohórin je jedyn ze sakskich absolwentow. Jeho zaměr: tradicionalne hodowne poprjančki hišće lěpje zrozumić a zahoritosć za nje přichodnym generacijam dale dać. „Wuknjenje ženje njepřestanješ“, rjekny wón po ertnym pruwowanju. Dalekubłanje njeje za jeho dźěło trěbne wuměnjenje, ale konsekwentne dalewuwiće. „Kwality so měnjeja, ludźo so měnjeja a zwučenosće tež.“ Runje pola produkta z dołhimi stawiznami je wažne, sej wažnosć a kwalitne rjemjeslniske wobdźěłanje wobchować. Swoju wědu chce tež přichodnej generaciji a swojim kupcam dale dać. Schellenberger wobhospodarja w Rudnych horinach w štwórtej generaciji swójbny zawod. Pjekarnja bu 1927 załožena. Nimo klasiskeje pjekarnje wobhospodarja swójba wosuškowu manufakturu, kotrejež wudźěłki po cyłej Němskej a wukraju rozesłaja. Wučbny plan wukubłanja wopřija stawizny wosuška, regionalne wosebitosće, přidawki a składowanske wuměnjenja kaž tež rjemjeslniske zhotowjenje, rozprawješe šulski nawoda André Bernatzky. Jedne ćežišćo bě sensiska analyza. Wobdźělnicy nawuknychu, pječwo systematisce posudźować. „Kak wosušk widźu, što słodźim, što čuch?“, wopisowaše Schellenberger wotběh. Najprjedy přepytuje so powjerch, potom rozdźělenje sadu a mandlow a tekstura srjódki při přirězanju. Potom aromy wučušli a woptaja. Rozsudna je tež konsistenca: Dalše aromy móža so při kusanju wuwiwać. Potom dźe wo kmane napoje, kotrež aromy wudospołnjeja abo podšmórnu. Na kóncu wukubłanja mějachu wobdźělnicy tři dźěle pruwowanja absolwować: teoretiske a praktiske pruwowanje kaž tež prezentaciju a zakitowanje kónčnych dźěłow. Za čas praktiskeho pruwowanja bě mjez druhim trjeba wšelake słody spóznać. Po słowach Bernatzkeho je 16 wobdźělnikow kwalifikaciju wuspěšnje wotzamknyło. Jedyn wobdźělnik je dźěl pruwowanja přepadnył. Klětu nalěto móhł pruwowanje wospjetować. Bernatzky rysowaše při přepodaću certifikatow pozitiwnu bilancu. Wobdźělnicy měli nětko přiswojenu wědu do swojich předewzaćow njesć a jako pósłancy hodownych poprjančkow skutkować. „Prošu budźće pósłancy wosuška, budźće multiplikatorojo, přinjesće temu wosušk do zjawnosće, powědajće ludźom wo wosušku“, apelowaše wón na absolwentow. „Pokažće ludźom tam wonka, zo njeje jenož rózynkowy wosušk, ale wjele wjace. Ale tež rózynkowy wosušk a tradicija za nim stej njesměrnje wulki pokład, kotryž mamy, z kotrymž mamy dźěłać a kotryž měli dale wuwić.“ Akademija chce kwalifikaciju tež přichodnje poskićeć. Přichodna rjadownja trenarjow ma so w lěće 2028 zahajić. Zaměr je natwarić, syć fachowcow, kotřiž budu swoju wědu wo wosušku tež přez Saksku dale dawać, rjekny Bernatzky. Jeje tezy pokazuja, kak rozdźělnje wobdźělnicy tradicionalnemu pječwu wobchadźeja. Schellenberger wěnowaše swoje dźěło wliwej wobstatka sele na słód sakskeho pozemneho tunla. Sól wobwliwuje, kak aromy začuwaja. „Mój nan je přeco prajił, zo je pječenje prašenje zboža, a mój wučer je přeco prajił, zo je pječenje wědomosć.“ Za Schellenbergerja je to woboje: „wědomosć a rozpalitosć“. Durinski wobdźělnik Wolfgang Süpke sadźeše tomu na šokolodźanu kreaciju. Wón wuwi wosušk z wosebje ćěmnym, intensiwnje chokolowym kakawom. „Sym jara hordy, zo sym tajki pósłanc być“, praji Süpke wo swojej nowej róli jako wosuškowy sommelier. Dalše impulsy přińdźechu z Hamburga: Jedyn wobdźělnik wuwi Franzbrötchen wosušk, kotryž zwjazuje sewjeroněmsku tradiciju pječenja ze sakskimi hodownymi poprjancami. Tradicionalist Schellenberger njeje eksperimentalnemu wosuškej wotchileny: „Je to potajkim dobra warianta, ale hižo na zakładnej konsistency spóznaješ – ćěsto je hinaše hač naše.“ Copyright 2026, dpa (www.dpa.de). Wšitke prawa wuměnjene„Wuknjenje ženje njepřestanješ“
Z Wot napohlada k aromě
16 wobdźělnikow pruwowanje wobstało
Nowe impulsy za wosušk
