Eksperta: Přirodny wodźik w Sakskej móžny

Wismut wobkruća «punktuelne» měrjenja płuna

Konkretne dopokazy za hospodarsce wužiwajomne wodźikowe łožišćo w Sakskej dotal njeje. Sakski wyši hórnistwowy zarjad, kotryž je po cyłym kraju za dohlad a dowolnosć w hórnistwje zamołwity, njewidźi dotal praktisce žanežkuli aktiwity do tutoho směra. Sakski najwyši hórniski zarjad njepředleži «dotal tež žane wotpowědne próstwy abo naprašowanja», zdźěli nawoda Bernhard Cramer na naprašowanje.

Tež zwjazkowa Wismut tzwr, kotraž namrěwstwo lětdźesatki dołheho uranoweho hórnistwa w Sakskej a Durinskej rjaduje a hač do dźensnišeho stare stejnišća saněruje, wobkruća jenož jara jednotliwe pokiwy. W 1960tych lětach su so na pódźe jamy Schlema-Alberoda w Rudnych horinach wjacore płunowe wustupy přepytowali, rěka we wotmołwje předewzaća.

Při tym buchu «punktualnje» snadne wobstatki wodźika we wuteptanej jamowej wodźe namakane. «Měrjenja njemějachu eksploraciski charakter», předewzaće wuzběhnje. Zaměrnje pytali so tuž njeje. A tež «reprezentatiwny datowy zakład» njeje najebać mnohich točenjow prjedawšeje SDAG Wismut.

Slědźerjo pytaja w sewjernej Bayerskej a Pyrenejach

tola za hórniskeho fachowca Amro su same tute punktualne pokiwy wažne. «To tola dosaha – to je hižo raz indikacija», rjekny wón hladajo na měrjenja šlebjerdy. Pola najwjace po cyłym swěće dotal znatych wodźikowych žórłow je so wo připadne namakanki jednało. Přetož systematisce pytane njejsu po tym dotal byli.

«Mamy w Němskej tysacy točenjow w podzemju, předewšěm ze zemssoweje a zemssoweje płunoweje eksploracije», tak Amro. «Ale wodźik dotal žana tema njebě – pak njebu scyła na to měrjene abo měrjenske nastroje njeběchu čućiwe dosć.» Přičina: Wužiwanje přirodnych žórłow bjezbarbneho płuna njeje w zašłosći prosće žanu rólu hrało. Město toho bu jenož jako wěstotne riziko a faktor mylenja w hórnistwje začuwane.

Geht es nach Amro, solle sich das nun aber ändern. Slědźer skedźbnja na swojich kolegow Uni Erlangen-Nürnberg, kotřiž w kónčinje Haßberga w sewjernej Bayerskej za wodźikowymi łožišćemi pytaja. Podobne slědźerske dźěło dawa nimo toho w Pyrenejach. W Rudnych horinach dyrbjeli geologojo nětko najprjedy dokładne pokiwy za to dodawać, hdźež so woprawdźe oliwinowe a serpentinitowe kamjenizny jewja.

Po tym móhli zaměrne točenja póčki z tutych wobłukow dodawać, kotrež so w laborje na jich wodźikowe kubłanje testuja. «Kóžde točenje dodawa nam drohotne informacije wo podspódku – w najlěpšim padźe samo wodźik.» Problem: Točenja su drohe. Su trěbni inwestorojo. Ći boja pak so rizika při njejasnym wuchodźe.

Wodźik płaći přichodnje zakonsce jako zemski pokład

juristisce žane zadźěwki za přichodne projekty, zdźěli wyši hórnistwowy zarjad. Potajkim płaćitej wodźik a tež helium wot schwalenja tak mjenowaneho wodźikoweho pospěšenskeho zakonja zwjazkoweho knježerstwa w februaru jako zemske pokłady - tak kaž na přikład zemski wolij a zemski płun. Z wida Sakskeho wyšeho hórnistwoweho zarjada njewobsteja z tym «tuchwilu žane dźěry nastupajo rukowanje, monitoring abo wěstotne žadanja».

Mjeztym zo so na druhich městnach – na přikład w Maliniji abo Awstralskej – hižo zaměrnje za přirodnymi wodźikowymi žórłami pytaja abo tute samo hižo wužiwaja, steji Sakska z tym hišće cyle na spočatku. Tola Amro widźi runje w tym šansu: «Němska je w mnohich technologijach wodźaca», praji wón. «Čehodla njeměli tež při běłym wodźiku k prěnim słušeć?» Nic naposledk ma płun k docpěću klimowych zaměrow wažnu rólu hrać a přichodnje něhdźe přez prjedawše zemsenske płunowody běžeć a industriju jako nošak energije zastarać.

Copyright 2026, dpa (www.dpa.de). Wšitke prawa wobchować