Wysoke kóšty, mało pjenjez: Sakske dźiwadło pod lutowanskim nućerjom

Šmórnjenja při personalu

«Financna situacija je přewšo njewěsta a ćišć enormna», praji tež intendant Rudnohórskich dźiwadłowych a orchestrow tzwr w Annabergu-Buchholzu, Moritz Gogg. Njeměli so tarifowe stopnjowanja přichodnje wobkedźbować, hrožachu zarězki. «Potom budźemy personal abo spartu wottwarić dyrbjeć.» Hižo nětko so spyta, wakantne městna nachwilnje njewobsadźić. Zawod wuńdźe z personelnym minimumom, při kotrymž pobrachowachu tuchwilu 15 městnow.

Dotalne zalutowanja dźěchu «na chribjeće zapisowanja, štož je njezamołwite a žadyn dźeržomny staw», tak Gogg. «Nježadamy sej hižo pjenjezy, zo bychmy zawod powyšili, ale ist-staw wuchowali. A tón bu hižo lěta brutalnje skóncowany.» Spušćomne a dosahace financowanje je tuž rozsudne. Dom zaběra něhdźe 150 sobudźěłaćerjow a zarysuje lětnje něhdźe 70.000 wopytowarjow.

«Ćišćimy tuchwilu deficit něhdźe 1,7 milionow eurow před nami», praji intendant Gerharta Hauptmannoweho dźiwadła Zhorjelc-Žitawa, Daniel Morgenroth. Zalutuje so, hdźež někak dźe, kaž z tym zo so swobodne městna hnydom njewobsadźene njewodaja. «Rubježny twar na personalu» pak absolutnje žane rozrisanje njeje. Hladajo na financielne starosće mnohich zarjadnišćow je wuměna mjez sobu wažna a pomocliwa, praji Morgenroth. Wot 21. do 26. apryla zarjaduje jeho dom w Zhorjelcu a Žitawje 13. zetkanje sakskich dźiwadłow. Festiwal njerozumju so jenož jako wukonowa přehladka, ale tež jako městnosć zetkanja, zo bychu so debaty nastorčili a wjedli.

Žadanje za dalšimi zalutowanjemi «třist»

Morgenroth mjenowaše to «třist», dalše zalutowanja dźiwadłow žadać. Wjele domow, wosebje we wjesnych kónčinach, njebychu w poslednich lětach ničo druhe činili hač lutowali. W Zhorjelcu a Žitawje něhdźe bu personal wot 2010, jako wobě stejnišći fuzionowaštej, wo cyłkownje 15 procentow pomjeńšił. 

Po podaćach intendanta wisa wuchodosakske dźiwadło na městomaj a wokrjesu Zhorjelc jako najwjetši towaršnika. Etat finančneho wokrjesa w Sakskej pokazuje pak dwucyfrowy milionowy deficit, čehoždla móhli tarifowe zwyšenja jenož špatnje popadnyć. 

Podpěru komunam wo sakski zakoń wo kulturnym rumje bu drje wot 2000 wo 35 procentow na mjeztym něhdźe 105 milionow eurow wob lěto powyšena. Wězo by tarifowemu stopnjowanju 83 procentow w samsnym času napřećo stało. «Brěmjo je ke komunam pućowało», znazorni Morgenroth, kiž je zdobom krajny předsyda jewišćoweho towarstwa w Sakskej. 

Kulturna stolica kedźbliwje optimistisce

Při Dźiwadle Kamjenica je połoženje tuchwilu hišće stabilne, ale z njewěstym wuhladom. Za běžne lěto je etat wurunany, rěka z domu. «Njewěstosć a starosć pak stej za naslědne lěta wot 2027», praji generalny intendant Christoph Dittrich. Pozadk su hišće wustejace etatowe rozsudy na krajnej a komunalnej runinje.

Deficit drje aktualnje njedawa, financne hrajne rumy pak su «ekstremnje snadne». Wulke wužadanja wostachu předewšěm stupace personalne kóšty přez tarifowe stopnjowanja, kotrež hodźachu so w kulturnym wobłuku lědma přez přidatne dochody kompensować. Perspektiwisce móže so tež ličba městnow k diskusijnej temje stać.

Wo přidatnu dynamiku stara so tuchwilu kulturne lěto 2025: Ličby wopytowarjow a dochodow bychu so pozitiwnje wuwili, trend dźerži. Tež hladajo na mjezynarodny festiwal «Dźiwadło swěta» w lěću 2026 sadźa dom na dalše impulsy.

Copyright 2026, dpa (www.dpa.de). Wšitke prawa wobchować