Logo Die Sachsen News
Nowiny / Kultura

Tradicija z krónu: Produkt-wyšnosć wabja za swoju domiznu

Tradicija z krónu: Produkt-wyšnosć wabja za swoju domiznu
Norbert Abt je wosom lět praženy kokrala w Durinskej. / Foto: Michael Reichel/dpa
Z: DieSachsen News
Wot praženeje kołbaski hač k łuskačej princej: Kak tak mjenowane wyšnosće tradiciju, turizm a identitu žiwe dźerža – a kotre zadźěwki dyrbja při tym zmištrować.

Wosycy kralow a kralownow w Sakskej a Durinskej hižo dawno wjace njeje abo kaž w Saksko-Anhaltskej hišće ženje njebě. Majestotnje knježa so kraje takrjec přiwšěm: Knježi nimale njepřewidna ličba produktowych majerkow za lěwanćik, róže, cyble, běrny, praženu kołbasu, slowkowy wusmuž, chmjel, pórclin abo hórske čary. 

Woni maja swojemu regionej abo wěstym wudźěłkam mjezwočo spožčić. Při tym su tute tak mjenowane wyšnosć wjace hač kulturny symbol. 

Sakska

wjace hač 100 lět, po tym zo je so Friedrichej Augustej III. 13. nowembra 1918 jako posledni kral Sakskeje wotdźakował, knježa mnohe wyšnosće swobodny stat. Majestosće posrědkuja pozitiwne poselstwa k sakskemu ratarstwu a zežiwjenskemu hospodarstwu abo lěsnistwu. Tež za turizm su kralowny wažni pósłancy.

Wjace z tuteje kategorije

Winowa

kralowna loni njeje so prěni raz 40 lět žana nowa sakska winowa kralowna krónowała. Wólby wupadny njedostatka požadarkow. Je dale a ćešo, kandidatki a kandidatow namakać, kotřiž chcedźa čestne zastojnstwo wukonjeć. Tohodla je so w lětušim jednanju zastojnstwo wědomje za muži wotewrěło. Pozadk je wuwiće branše sameje, rěka wot winicoweho zwjazka Sakskeje.

Skutkuja w Sakskej wulka ličba winicarkow we wšěch wobłukach – we winicy, w pincy a runje tak w nawjedowacych pozicijach. Klasiske rozdźělenje rólow w praksy dawno hižo njeeksistuje. Nječini so žadyn rozdźěl, hač je něchtó žona abo muž – rozsudna je fachowa kompetenca a angažement. Tohodla njech je jenož doslědnje, zo móža tež mužojo plahowanski wobwod jako winowu sumu zastupować.

Łuskačowa kralowna

Jenny I. amtěruje wot 2019 jako Łuskačowa kralowna w rudnohórskim Neuhausenje. Jeje swójba wjedźe Łuskačowy muzej z wjace hač 4300 eksemplarami. «Wot lěta 2005 eksistuje Łuskačowa kralowna. Ale jako bu přewjele terminow, dósta wona princesnu na stronu», rozłožuje nawoda muzeja Uwe Löschner. Nětko přewodźa łuskačowa princowka Antonija Wašu majestosć.

Kruty wobstatk stej na Nowohausenskim Łuskačowym swjedźenju kónc meje. Nimo toho maja 23. awgusta na kralownowe zetkanje dwór, ke kotremuž wočakuja něhdźe dźesać dalšich produktowych majestosćow.

Durinskej

posledni kral historiskeho durinskeho mócnarstwa bě Herminafried. Wón knježeše hač do swojeje poražki w bitwje při Unstruće w lěće 531. Po jeho smjerći 534 so mócnarstwo rozbi a Durinska padny na Frankenreich.

Mnohotnosć dźensnišich majestosćow je wulka a hrajachu wuznamnu rólu za widźomnosć regionalnych wosebitosćow, zdźěli Durinska turizm tzwr. Prezentowachu mjez druhim běrny, klocki, selizny, praženu kołbasu, wino, róže, cyblu, zela, wišnje, trusmki abo holanske jahodki, ale tež pórclin abo knefle.

Praženy kokral

wot 2018 prezentuje Norbert I. jako kulinariski wulkopósłanc kulturu kołowokoło durinskeje praženeje kołbasy. Tónle kónc tydźenja chce swój titul jako praženy kołbasowy kral na Suhlerowym torhošću zakitować. Dźesać teamow wubědźuje so ze swojim grilowanskim wuměłstwom a prezentaciju kołbasy wo přichilnosć jury, w kotrejž tež justicna ministerka Beata Meißner sedźi. 

Amtěrowacy kral nastupi ze swojimi Suhlerskim grilowanskimi mjetawku pod hesłom «Jenož kołbasa čini wulka». Kóždy team dóstanje dźesać kołbasow a potom njejsu kreatiwiće při grilowanju a prezentaciji žane hranicy stajene, rozłožuje kral praženeje kołbaski. «Smy tež hižo raz Sněholinku z pomocu wónje praženeje kołbasy k žiwjenju zbudźili», 66-lětny rozłožuje. Nimo toho dyrbi so dźesać fachowych prašenjow wotmołwić.

Z po móžnosći na jednej stronje bohaty wobraz mustwa, z fachowej wědu kołowokoło praženeje kołbasy, z originelnje zahorjenym drjewjanym wuhlowym wohenjom, perfektnej grilowanskej techniku a zabawnej prezentaciju kołbasow dyrbi so jury přeswědčić.

Kloßmarie

Nimo praženeje kołbasy je durinski klin narodne sudnistwo w swobodnym staće. Tutón prezentuje klinowa marija. «To je imagowa figura. Sobudźěłaćerjo wulahnu so k wosebitym składnosćam do wotpowědneho šata», wuswětla Torsten Langbein, jedyn z jednaćelow wotliwa Feinfrost tzwr. Wažne je, zo Maria wosebitosć Durinskeho hajka a rozdźěle k druhim twarožkam znaje. Nimo toho měła wědźeć, kak so tute zhotowjeja.

Saksko-Anhaltski

kraj Saksko-Anhaltska eksistowaše jako tajka jenož wot 1947 do 1952 a njeměješe ženje krala abo kralownu. W běhu zarjadniskich reformow w NDR bu kraj rozpušćeny. Hakle z němskim znowazjednoćenjom 1990 nasta Saksko-Anhaltska zaso jako jedyn z pjeć nowych zwjazkowych krajow.

Z nětčišich produktowych sudobjow profituje regionalny turizm runje tak kaž domjace zežiwjenske hospodarstwo a ratarstwo, rěka wot turistiskeho ministerstwa Saksko-Anhaltskeje.

Studnjowa kralowna a studnjowa princowka Bad Dürrenberg

Stawizny města Bad Dürrenberg su wusko ze dobywanjom sele zwjazane. 1763 storčichu hórnicy w 223 metrach hłubokosće na selowu worštu. Kupjel Dürrenbergski studnjowy swjedźeń je mjeztym imaterielne kulturne herbstwo. Swjedźeń słuži k zachowanju a daledawanju tradicije a stawiznow slědowacym generacijam, bě Unesco rozłožił. 

Tuchwilu knježi Laetitia I. jako studnjowa kralowna. Jeje naslědnica je z nětčišej princesnu Emmu I. hižo wěsta. Ale tež tu budźe ćešo, dorost za wyšnosć dóstać. «Zaleži drje na tym, zo so młodźi ludźo hižo tak jara za stawizny njezajimuja», praji předsydka domizniskeho zwjazka Sina Mähnert.

Winowa kralowna Saale-Unstrut

Paula Löber je amtěrowaca teritorialna winowa kralowna Solawy-Unstrut. 28-lětna reprezentuje najsewjernišu kónčinu kwalitatiwneho plahowanja Němskeje. Nimo toho je 13 dalšich winowych kajkosćow, kotrež wotpowědne sydlišća zastupuja. «Winowa kralowna ma něhdźe 200 terminow wob lěto. Tam je hižo wosebity angažement prašany», praji Yannik Einhellinger z winicoweho zwjazka Saale-Unstrut.

Kóžde lěto dawa naročne wuběrowe jednanje. Požadarki absolwuja něhdźe dźesać šulow k winje, k retorice a k social media. K poprawnym wólbam prezentuja so z dźesaćmjeńšinskim widejom, dyrbja tři fachowe prašenja, mjez nimi jedne na jendźelšćinu wotmołwić a krótkopřednošk k do toho njeznatej temje dźeržeć. Lětsa wuzwoli so nowa winowa kralowna 4. awgusta. Prěni raz běchu tež mužojo dowoleni. Po wozjewjenju zwjazka njebě pak žanych muskich požadarjow.

Copyright 2026, dpa (www.dpa.de). Wšitke prawa wobchować

Přełožki so z pomocu sztučnej inteligence awtomatizowane. Wjeselimy so na wašu wotmołwu a pomoc při poprawjenju našeje wjacorychłojneje słužby. Pisajće nam na: language@diesachsen.com.
Sachsen News
Čłánek z

Sachsen News

Sachsen News je za wobsah samsny wotpowědny. Kodex platformy dyrbi so wužiwać. Platforma kontroluje a wobchada wobsah po prawnych požadawkach, zwłasć po NetzDG.

Social Media