Logo Die Sachsen News

Jednotny pomnik: Skulptury maja štyri metry wulke być

Jednotny pomnik: Skulptury maja štyri metry wulke być
9. oktober 1989 płaći jako klučowy wokomik měrliweje rewolucije. (archiwne foto) / foto: Jan Woitas/dpa
Před 37 lětami su w Lipsku dźesaćitysacy wobydlerjow přećiwo diktaturje SED na dróhu šli. Hač do lěta 2029 ma wulki pomnik nastać k dopomnjeću na započate ze štyrjomi běłymi płachtami.

Hdyž 9. oktobra swěčki město wobswětluja, drje mnozy wobydlerjo wokomik pozasta. Runje před 37 lětami na dźensniši dźeń je so w Lipsku znajmjeńša 70 000 ludźi na protest přećiwo diktaturje SED zhromadźiło. Demonstracija, z kotrejež su so wobrazy w zapadnej Němskej telewiziji dale dali, płaći jako rozsudny krok do směra přewróta w NDR. Lipsk to kóžde lěto ze swjedźenjom swěcow hódnoći.

Hač do lěta 2029, štyrcetych lět, ma wulki pomnik hotowy być. Tuchwilu nimoducy na Naměsće Wilhelma Leuschnera wjele njewidźa. Minjene dny su so jenož někotre probowe točenja wotměli, kaž kulturny běrow města Lipska zdźěla. Wone su hišće w „wuměłskim procesu“, rjekny Aleksej Kolyschkow, jedyn z awtorow naćiska. Před lětomaj je wón a dalši architekća kolektiwa Zila wubědźowanje města Lipska wo naćisk za pomnik swobody dobył

.

Skulptury wyše wjace hač štyri metry Elementy

, potajkim chorhoje, transparenty a transparenty, kotrež maja 2029 Naměsto Wilhelma Leuschnera pyšić, su hišće we wuwiću. Cyle na spočatku procesa wuhotowanja su papjeru sfałdowali a z njej prěnje mustry wuwili, wuswětla fachowc Kolyschkow. „To je probastiske postupowanje.“

Přichodna kročel budźe rozmyslować, kak dokładnje móhli naćiski do metala přełožić. Elementy změja horjeka standardnu wulkosć 4,5 metrow a deleka 3 metry. Skulptury su tuž wjetše hač wšědne transparenty, chorhoje a transparenty.

Štyri běłe płachty a „wusahowacy“ wokomik

9.

oktobra 1989 ćehnješe něhdźe 70 000 ludźi z transparentami a přewoznymi łódźemi po Lipšćanskich dróhach. Skradźu natočene wideja dóstachu so krótko na to do zapadoněmskeje telewizije, čehoždla płaći 9. oktober jako klučowy wokomik stawiznow. Wojowarka za wobydlerske prawa Gesine Oltmanns bě tehdy jako młoda žona pódla.

Tydźenje do toho běchu za nju znajmjeńša runje tak wažne. Wokomik, jako steješe wona 4. septembra 1989 prěni raz z transparentami před Mikławšskej cyrkwju, bě „wusahowacy“, rjekny Oltmanns. „Tute jasnje formulowane žadanja, napisane na štyrjoch běłych płachtach, kotrež zmužiti ludźo njesechu, běchu jasne poselstwo mócnym.“

Tehdy njesechu transparenty demonstrantow w Lipsku žadanja, kaž na přikład: „Za wotewrjeny kraj ze swobodnymi ludźimi“. Tónle protest přećiwo diktaturje SED płaći jako spočatk póndźelnych demonstracijow, kotrež su k powalenju knježerstwa SED wjedli. Oltmanns je nětko čestny wobydler Lipska.

Najzašo w lěće 2028

budźe sej Lipsk něšto wobhladać

Přichodny metalowy pomnik swobody a jednoty ma so běły wobarbić. Za Oltmanna tale wobrazowa rěč „wotewrjenosć w sebi“ nosy, dokelž pomnikowe wuhotowanje ze swojimi běłymi elementami pomha, „wo sebi rozmyslować“. Zdobom je to přeprošenje so z towaršnosću zaběrać a „w zjawnym rumje w tradiciji 1989 aktiwny być“, Oltmanns měni.

Pomnik njebudźe sam na Naměsće Wilhelma Leuschnera stać, ale budźe do parka integrowany. 2028 ma cyła wěc widźomne formy dóstać, rěka z města Lipska. Tuchwilu su hišće ze statiskim planowanjom zaběrani. W aprylu 2029 zahaji so montaža pomnika; 9. oktobra, 40. róčnicy, chcedźa pomnik poswjećić.

Copyright 2026, dpa (www.dpa.de). Wšitke prawa wuměnjene

Přełožki so z pomocu sztučnej inteligence awtomatizowane. Wjeselimy so na wašu wotmołwu a pomoc při poprawjenju našeje wjacorychłojneje słužby. Pisajće nam na: language@diesachsen.com.