«Drham is' drham»: Tak formuje Anton Günther Rudne horiny

Přetož štóž je w Rudnych horinach po puću, namaka mjeno basnika huby: Dróhi, hosćency a wuhladnišća su po nim pomjenowane. A na mnohich městnach namakaja so tež pomjatne kamjenje, nic jenož w Sakskej. Wjace hač 50 je jemu znate, powěda Böhm. Maja ju runje tak w Čěskej, Awstriskej, Hessenskej, Bayerskej, Badensko-Württembergskej a Delnjej Sakskej. Přetož po Druhej swětowej wójnje dyrbješe wjele Němcow swoje wsy a města w tehdyšej Čěskosłowakskej wopušćić a na druhich městnach nowe korjenje bić. Spěwy Antona Günthera pomhachu jim, dopomnjenki na swoju domiznu pěstować. 

«Němčina a swobodna» - jako basnik dźěćo swojeho časa

Tola někotryžkuli tekst narěznje dźensa prašenja. Takle zakantori Günther 1914 do wyskanja k wudyrjenju Prěnjeje swětoweje wójny a zapisa spěw «Hura! ' s gieht lus». Něšto lět do toho bě wón hižo hrónčka k «Deitsch on frei wolln mr sei» formulował - jedyn z jeho najznaćišich spěwow. W nim rěka: «Našej starej němskej domiznje płaći poslednja kapka kreje.» Spěw so přeco zaso wot prawicarskich ekstremow zjednoća. NPD wabješe něhdy samo z sloganom: «Naš Anton by NPD wolił.»

Tola linki pisaše lětdźesatki prjedy hač hitlerska Němska swět do najwjetšeje katastrofy 20. lětstotka so wali a mjez druhim šěsć milionow Židow zamordować da. «Wón měł so ze swojeho časa čitać, w kotrejž bě zajaty», praji Günther-znajer Richard Glöckner k recepciji Antona Günthera. «Wón bě poměrnje jednory muž, kotryž njebě za swětowu politiku stworjeny.»

Zwóńko, 31, je w Rudnych horinach wotrostł a znaje Güntherowe spěwy hižo z dźěćaceho chóra a šule, kaž powěda. Wón je wukubłany tenor a dźěła na Eduard-von-Wintersteinowym dźiwadle w Annabergu-Buchholzu. Tam steji wón wot 2022 z Antonom Günther-wječorom «Mei Harz trjeba spěwy» na jewišću - režort. W hrě wjedźe wón rozdwej z basnikom, kotryž je jako klanka na jewišću prezentna.

Güntherowe teksty přeprošuja na nacionalistiske wułožowanja, wě Glöckner. Wón chce to kritisce reflektować a tež pokazać, kotre čłowjekej přichilene a swětej wotewrjene mysle w pěsnjach tčachu. «Hačrunjež su to hudźbnje chětro jednore spěwy, maja po teksće wulku šěrokosć», hordźi so spěwar. «Dźe wo wulke žadosće, kaž su tež we wuměłskich spěwach Schuberta abo Brahmsa namakać.»

1937 basnik swojemu žiwjenju sam kónc sadźi. Wón ćerpješe pod depresijemi. Při pohrjebje ma něhdźe 7.000 ludźi na městnje w Božim dalokim rozžohnowanju z nim wzać. 

Anton Günther - «Bob Dylan Rudnych horin»?

K 150. jubilejej dožiwi hubny basnik nowy hype. Na mnohich městnach so wón ze spěwnymi wječorkami počesći a tež nowy wopomnjenski kamjeń so poswjeći. «Tak dźe saksko» - třěšna marka Swobodneho stata Sakskeje - skrótši jeho scyła k «Bobej Dylan Rudnych horinow». 

Jeho teksty wotbłyšćowachu hłuboku zwjazanosć mnohich ludźi z krajinu a tradicijemi, rozłožuje Glöckner trajacu popularitu. «Teksty zdokonjeja, tutu lubosć njesměrnje derje zwuraznić.»

Copyright 2026, dpa (www.dpa.de). Wšitke prawa wobchować