Hižo jeho prěnje sady - wječor 21. měrca 1960 - su ryzy propaganda: „Čorny kanal, kotryž měnimy, moje damy a moji knježa, njerodźi njemaz a wopłóčki. Ale město toho zo by do wopłóčkowych polow běžał, wulije so wšědnje do statysacow zapadoněmskich a zapadoberlinskich domjacnosćow. Je to sćelak, na kotrymž wusyłaja zapadoněmska telewizija swój program … A wot dźensnišeho wěnujemy so jemu kóždu póndźelu w tutej hodźinje, takrjec jako wodočisćernju toho wječora komentuje Karl-Edward von Schnitzler kóždu póndźelu w 21.30 hodź. wšědne podawki w zapadnej Němskej z wótrym jazykom. Stajnje sćěhować woblubowany „póndźelny film“ z doby Ufy. Schnitzlerowe marki: kapa, košla, krawata, nawoči z tołstymi čóčkami; plus třihacy zynk. We wusyłanju „Čorny kanal“ – čorny tež na zwjazkowe knježerstwo CDU/CSU – je nimale tři lětdźesatki polemizował. Hač do někotrych dnjow do powalenja murje. Schnitzler zemrě 20. septembra 2001 - před 25 lětami. Žiwjenjoběh 1918 rodźeneho agitatora telewizije NDR je njewšědny: Wón pochadźeše z Kölnjanskeje bankoweje swójby wyšeje srjedźneje woršty. Jeho nan Julius Eduard von Schnitzler bě kejžorej jako diplomat słužił. Po maturje studowaše Karl-Eduard semester medicinu w Freiburgu/Breisgau. 1937 přistupi Schnitzler zakazanej komunistiskej stronje Němskeje a bu lěto pozdźišo z uniwersity wupokazany. 1944 bu wot Britow do wójnskeje jatby wzaty. Wón sta so ze zamołwitym redaktorom wusyłanja BBC „Tu rěča němscy wójnscy jeći do domizny“, kotryž bu 30 mjeńšin wob dźeń wusyłany. 1945 bu Schnitzler z britiskeje jatby pušćeny. 1. januara 1946 bě wobdźěleny na załoženju Sewjerozapadnoněmskeho rozhłosa (NWDR) w Kölnje. Wón sta so z naměstnikom direktora. Tola w decembrje 1947 bě NWDR kónc. Jeho bě socialistiskeho přeswědčenja dla pušćił, pisaše Schnitzler po tym w pisomnym stejišću. Přećahny do sowjetskeho wobsadniskeho pasma, zastupi 1948 do SED a wopyta stronsku kolegiju. Nowačk z awru „čerwjeneho aristokrata“ wróći dźak w Berlinskim radiju z chwalospěwnymi chwalbnymi kěrlušemi na nawodnistwo strony. Ze swojej duchownej charismu a hłubokej wědu docpě wón spěšnje swój přełam. Wot lěta 1952 přewza Schnitzler na šěsć lět nawodnistwo skupiny komentatorow krajneho rozhłosoweho wuběrka – a sta so tež z hłownym komentatorom w telewiziji NDR. „Treffpunkt Berlin“ rěkaše jeho telewizijna politiska showa, w kotrejž nadběhowaše wosebje zwjazkoweho kanclera Konrada Adenauera (CDU). swójskich wopisowanjach sydaše Schnitzler jako dźěćo rady na klinje Adenauera. Kaž Schnitzler w swojej biografiji „Moje hrody abo kak běch klasowy wojowar wo swoje žiwjenje“ (1989) pisaše, bě jónu hdys a hdys hósć w swójbnej wili Schnitzlerc. Schnitzler so w prěnim wusyłanju „Black Channela“ tež na zwjazkowu kanclerku měrješe, kotraž rěčeše wo polěpšenju logistiki NATO w padźe sowjetskeho nadpada. Šef propagandisty NDRskeje telewizije swarješe: „Tónle muž njeje jenož zełžany, wón je strašny škarak … wójnu wuliči lódzymnje a bjez skrupulow“. Koncept „Black Channel“: Schnitzler předstaji wurězki ze zapadoněmskich telewizijnych programow a interpretowaše je potom w zmysle NDRskeje statneje doktriny. Moderator, kiž dósta na woběmaj bokomaj murje přimjeno „Sudel-Ede“, poda stajnje pozdatne dopokazy, zo je NDR lěpši němski stat: pušćenja, stawki, wobrónjenje – z jeho wida symptomy rozpada na zapadźe, z kotrychž bě dźěłaćerski a burski stat zalutowany. Planowane ideologiske wobrónjenje NDRskich wobydlerjow pak je so zlě nimokuliło: Wjetšina z nich přeńdźe do zahajenja agitaciskeho programa na zapadoněmsku telewiziju. Žort tehdy běše: „Von Schnitzler praša so swojeho susoda, čehodla jeho přeco z ‚Herr Schnitz‘ narěča. Susod wotmołwi: „Widźiš, kak spěšnje přeco hasnu, ručež so twoje mjezwočo zjewi.“ Program pak bě w kasernach, wučomnych a studentskich internatach winowatostny. A: Na zapadźe wobhladachu sej jón někotři ludźo dla zabawy. 1989 šćuješe Schnitzler kaž přeco: Wobydlerske hibanje w NDR organizowaše zapadoněmska telewizija, wón wuswari. Mjeztym wołachu wobdźělnicy póndźelnych demonstracijow „Šnicler do wuhloweje jamy“ abo „Šnicler do Muppetoweje show“ (žórło: bundesregierung.de). 30. oktobra 1989 je telewizija NDR skónčnje „Čorny kanal“ z programa šmórnyła. Něšto dnjow pozdźišo je murja padnyła. Schnitzler smědźeše so na štyri mjeńšiny rozžohnować – na swoje wašnje: „Někotři njech juskaja, hdyž nětko tele telewizijne dźěło na hinaše wašnje dale wjedu. ... Pokročuju swoje dźěło jako komunist a žurnalist za jeničku alternatiwu k nječłowjeskemu kapitalizmej. Jako bróń w klasowym boju, za spěchowanje a zakitowanje mojeje socialistiskeje wótčiny. Božemje.“ Njemóžeše NDRski socializm wuchować – znajmjeńša pak wudoby sej Schnitzler wosobinske dobyće w bitwje systemow: Na wobrazowce bě wo wjele časćišo widźeć hač jeho ideologiski přećiwnik ze zapada: Gerhard Löwenthal w „ZDF magacinje“. Tele wusyłanje bě sćěh zymneje wójny w zapadoněmskej telewiziji. Za Löwenthala bě po 585 wusyłanjach kónc – Schnitzler měješe něhdźe 1 300 wusyłanjow. 1990 sta so z čłonom DKP, 1991 sta so skrótka kolumnist satiriskeho časopisa „Titanic“. Hišće 1997 Schnitzler wupraji, zo je „absolutnje prawje, murju twarić“. Hač do kónca widźeše wón w padźe NDR přeradu přez Sowjetski zwjazk wróćo. Dnja 20. septembra 2001 zemrě njewoblubowany agitator w starobje 83 lět Copyright 2026, dpa (www.dpa.de). Wšitke prawa wobchowaneZapočatk karjery: BBC a Sewjerozapadnoněmski rozhłós
Wot aristokratiskeho potomka k agitatorej
Najprjedy přećel, potom njepřećel: Konrad Adenauer
Po Zapadna telewizija popularniša hač „Black Channel«
„Šnicler w Muppetowej přehladki“
Komunist k smjerći
