Sakska widźi so přez zwěrjeće mrětwy před přeco wjetše wužadanja stajiła. Bój přećiwo ptačej gripje, afriskej swinjacej mrětwje (ASP) a druhe mrětwy žadachu sej weterinarne zarjady trajnje, rjekny socialna ministerka Petra Köpping (SPD) po posedźenju kabineta w Drježdźanach. «Globalizacija, změna klimy a změnjene ramikowe wuměnjenja zwyša riziko jich rozšěrjenja.» Do toho bě knježerstwo nastupajo zwěrjace mšě na aktualny staw přinjesło.
Köpping pukota na wjace prewencije a wušeje kooperacije
škit zwěrjećeje strowoty je centralny wuznam za ratarstwo, wěstotu zežiwjenja a towaršnosć. «Zo bychmy so tute rizika skutkownje zetkali, dyrbimy nowe puće w zaničowanju zwěrjatow kročić», rjekny Kipping. K tomu słušachu sylniša prewencija a wuske zhromadne dźěło zarjadow, wědomosće a plahowarjow zwěrjatow. Jenož tak móhli zwěrjeće mrětwy sčasom spóznać, efektiwnje wojować, zwěrjećej želnosću zadźěwać a přichod dźerženja skotu zawěsćić.
Afriska swinjaca mrětwa tak derje kaž wutupjeny
pozitiwny facit sćahny Köpping k ASP. Ta je w Sakskej tak derje kaž wotpławjena. Wězo móža wuprajenje jenož z kedźbliwosću trjechić, přetož hižo jutře móhł nowy pad wustupować. Aktualnje dawaja pola ASP hišće wubuchi w Sewjerorynsko-Westfalskej, Badensko-Württembergskej, Porynsko-Pfalcy a Hessenskej. Tam je tuchwilu wjace hač 2.600 padow aktiwnych. W Sakskej maja tuchwilu jenož hišće aktiwny pad, kotrehož zwěsćenje 5. februara wuběži: «Potom budźe Sakska po pjeć a poł lětach ASP-swobodna.»
Žanych domjacych swini w Sakskej wot ASP potrjechene
Köpping dopominaše na to, zo bě hišće před třomi lětami třećina płoniny Sakskeje ASP-zawrjene pasmo. Dźensa su jenož hišće dźěle wokrjesow Budyšin a Zhorjelc potrjechene. Zo běchu jenož dźiwje swinje a žane domjace swinje potrjechene, je powěsć k wuspěchej. Sakska je wot lěta 2020 něhdźe 60 milionow eurow za bój přećiwo ASP zwjesć dyrbjała. Podpěra EU wo Zwjazku je z mjenje hač milionom eurow snadnje wupadnyła.
Wuskutki ptačeje gripy zahubnje
wuskutki ptačeje gripy mjenowaše Köpping zahubnje. Je to najćeša pjerizna wot spočatka nahrawanja. Wjace hač 2,6 milionow zwěrjatow je dotal w Němskej zahinyło abo bychu při zaničowanju mrětwow morić dyrbjeli. W Sakskej je hač do toho 39 dopokazow pola dźiwich ptačkow - přewažnje pola husow, žorawjow a kołpjow. Cyłkownje maja w Sakskej dotal wjace hač poł miliona wužitnych zwěrjatow morić - truty, husy a kokoše.
Straty za plahowarjow zwěrjatow husto eksistencu wohrožace
«Straty za plahowarjow skotu su husto eksistencne », rjekny ministerka. Při swojich rozmołwach ze plahowarjemi zwěrjatow je jich potrjechenosć začuwać móhła. «Njeje wšak jenož, zo so prosće praji: 'Nětko hejamy.' Ale to su zwěrjata.» Wobsedźerjo zwěrjatow su so wězo wo zwěrinstwo prócowali a dyrbjeli potom tajke naprawy přewjesć. «To je za zwěrjećich dźeržakow jara zasahowace.» Skótna mychanska kasa drje wotruna, to njewuruna pak ženje straty.
Diskusija wo šćěpjenju ptačkow za pjeriznu
po Köpping dźělitej sej Sakska a skótna mrětwa stajnje k połojcy do wotškódnjenja. Za 2026 je wot kraja za to 500.000 eurow nastajenych, pjenjezy pak najskerje njedosahaja. Podpěruja žadanja, maksimalnu sumu na zwěrjo wot 50 na 110 eurow zwyšić. Je zrozumliwe, zo sej plahowarjo zwěrjatow šćěpjenje pjerizny žadaja. Šćěpjenje přećiwo ptačej gripje je po europskim zwěrjećim mrětwje pak jenož we wuwzaćnych padach dowolene. Diskusija wo tym dale dźe.
Jenož pad schorjenja na módre jahodki pola howjadow w Sakskej
při schorjenju na módry módry howjaz ma Sakska dotal z padom činić. 1. decembra 2025 bu pola howjada we wokrjesu Mišno infekcija z tutym wirusom zwěsćena. Wulki strach mjez zwěrjećimi dźeržakami knježeše dale při temje pochromurjenje, tež hdyž je tute wysoko čućiwe schorjenje w Sakskej poprawom wutupjene, tak Köpping. Na zbožo njebě po wudyrjenju mrětwow pola wódnych buwołow w Braniborskej žane dalše rozšěrjenje dawało.
Copyright 2026, dpa (www.dpa.de). Wšitke prawa wobchować
