Tole tak mjenowane wěčne šemikalije PFAS su so 2023 we wjace hač połojcy zwěrjećich žiwidłowych probow w Sakskej namakali. «To njeje sakski specifikum, ale po cyłej Europje tak», rjekny Jens Albrecht, prezident Krajneho přepytowanskeho wustawa Sakska (LUA), při předstajenju LUA-lětneje rozprawy 2023 srjedu w Drježdźanach.
Mzda pak je we wšěch padach pod hornjej hranicu EU ležała. «Potajkim tak daloko žadyn alarm», tak Albrecht. Dohromady přepruwowa LUA 114 zwěrjećich žiwidłowych probow (jejko, ryba, mjaso a mloko) na chemikalije. Wosebje wysoku mzdu zwěsći LUA pola probow dźiwich swini.
Wosebita kedźbnosć płaćeše we wobłuku dohladowanja žiwidłow a picy přepruwowanju na tak mjenowane wěčne šemikalije (PFAS). Tute chemikalije zasadźuja so na zakładźe swojich wodo- a tučnych wotpokazowacych kajkosćow jako worštowanje dešćowych jakow, teflonowych pónojow abo tež při produktach hladanja ćěła. Woni su jara ćežko wottwarujomne a wotskładuja so tuž w přirodźe a tež w žiwidłach.
PFAS přinjesu strowotne rizika ze sobu. Tak su pola małych dźěći z wysokej wobstatkom PFAS w kreji pomjeńšenu reakciju na šćěpjenje zwěsćili, Albrecht wuswětli. «Je derje, hdyž so PFAS po móžnosći w našej cyrobje njezjewi a z tym tež do našeho ćěła njedóńdźe», doda wón.
