Štó je wuwostajeny? Wjeršk pyta za wupućemi ze samotnosće

Samotnosć ma wjele wobličow: Wona potrjechi staršich ludźi, kotřiž partnera zhubja, młodych dorosćenych, kotřiž njemóža přećelow nawjazać, a dźěći, kotrymž přećelstwa faluja. A to njeje přeco na prěni pohlad spóznajomne. W Sakskej je hižo tójšto poskitkow přećiwo samotnosći. Tola dawno wšitcy, kotřiž podpěru trjebaja, tam njenamakaja. Prěni Rudnohórski wjeršk samoty w Oelsnitzu ma pokazać, kak hodźi so to změnić.

„Myslu sej, kóždy z nas je tute začuće hižo raz měł“, měni zapósłanča sejma SPD Simone Lang, kotraž je wjeršk zhromadnje z AWO Rudne horiny a městom Oelsnitz iniciěrowała. Samotnosć je jedne z „najnjepřijomnišich začućow“, kotrež móžeš měć. Nimo stracha, rudoby a hněwa słuša wona k tym začućam, kotrež ludźi wosebje poćežuja.

Hesło wjerška rěka „Zhromadnje přećiwo samotnosći – zetkanja zmóžnić, skrućić zwjazanosć“. Zaměr je wo tym rěčeć, kajku podpěru ludźo trjebaja a kak hodźa so socialne kontakty spěchować. Njeńdźe pak jenož wo to, nowe poskitki wutworić. Skerje dyrbja so wobstejace iniciatiwy lěpje mjez sobu splećeć a pomocne poskitki lěpje spřistupnić. Wšako njenamakaja ći, kotřiž so samotni čuja, na kóždy pad sam puć k zetkanišću abo poradźowarni, rěkaše.

Wobstejace poskitki dyrbja ludźi docpěć Sakska

socialna ministerka Petra Köpping (SPD) budźe tež na prěnim wjerškowym zetkanju samotnosće Rudne horiny w Oelsnitzu přitomna. Wona widźi bój přećiwo samotnosći jako zhromadny nadawk stata a towaršnosće. „Sakska ma hižo wulku ličbu poskitkow a angažowanych akterow, kotrež zetkawanja zmóžnjeja a samotnosći zadźěwaja“, wona praji. Rozsudne je, zo su tele poskitki znate a ludźi docpěwaja.

K wobstejacym spěchowanskim poskitkam słušeja susodne pomocne a sebjepomocne skupiny kaž tež zetkawanišća, kotrež spěchuja socialne kontakty.

Kóždy towaršnostny problem njehodźi so z nowym spěchowanskim programom rozrisać, Köpping wuzběhnje. Wažne je, wobstejace struktury skrućić, ludźi zwjazać a lokalne iniciatiwy podpěrać. Komuny najlěpje wědźa, što trjebaja a kotre posłužby funguja.

dyrbi so samotnosć z tabuwow wotstronić. Zaměr je, jeje přičiny lěpje zrozumić a móžnosće tworić, socialne kontakty nawjazać a towaršnostnu participaciju zmóžnić, praji Köpping. Prewencija započina so tam, hdźež so ludźo zetkawaja: w susodstwje, w čestnohamtskim dźěle, w towarstwach a na socialnych městnach.

Hdyž je zdalenosć k zetkanju předaloko Po

sakskim socialnym ministerstwje wotwisuje samotnosć tež wot lokalnych wobstejnosćow. Wjetše puće, wobmjezowane poskitki mobility a druhdy špatna docpějomnosć poradźowanskich, zetkawanskich a wólnočasnych poskitkow móhli socialne kontakty poćežować.

„Mobilita je rozsudny indikator za abo přećiwo samotnosći we wjesnych kónčinach“, měni jednaćel AWO Rudne horiny Alexander Ladwig. „Tohodla ličba wobstejacych poskitkow jako měritko njedosaha: Dyrbimy so tež prašeć, štó móže je docpěć, wužiwać a sobu wuhotować – a štó je wuwostajeny.

maja Rudne horiny wažne wuměnjenja, zo bychu samoće zadźěwali, kaž socialne ministerstwo rěka. K tomu słušeja zrosćene kwartěry, markantne towarstwowe žiwjenje a mnohostronski čestnohamtski angažement. Komuny znaja tudyše potrjeby a wědźa, hdźe poskitki pobrachuja. Nadawk swobodneho stata je dobre ramikowe wuměnjenja wutworić a wobstejace struktury skrućić.

Samotnosć potrjechi wšelake generacije

Samotnosć je často ze staršimi ludźimi zwjazana, kotřiž sami bydla abo su partnera zhubili. AWO Rudne horiny pak wobkedźbuje samotnosć w mnohich žiwjenskich fazach. Wona móže so hižo w pěstowarskej starobje stać, hdyž na přikład dźěćom kontakt k sobučłowjekam a přećelstwa faluja, praji Ladwig. Mjez druhim hraje pobrachowace partnerstwa a swójbne kontakty pola staršich ludźi rólu. Zdobom wobkedźbuje AWO tež samotnosć młodych dorosćenych w starobje 20 do 30

Samotnosć njewoznamjenja na kóždy pad sam. „Móžeš tež sam w skupinje być“, měni Ladwig. Rozsudne je, hač ludźo trajne poćahi dožiwjeja a čuja so widźani, přiwzaći a trěbni. Wšědny dźeń pokazuje so samotnosć husto w tym, zo so ludźo wróćo sćahnu, mjenje na žiwjenju wobdźěleja abo dowěru do sebje a druhich zhubja.

Wuprudźenje za dalše zhromadne dźěło

Kaž AWO Rudne horiny ma wjeršk zawjazowace zhromadne dźěło nastorčić, kotrež wobkedźbuje wšitke generacije a wšelake žiwjenske situacije. „Zhromadnje z potrjechenymi chcemy zwěsćić, kajcy ludźo njejsu dotal dosć docpěli a kotre socialne abo infrastrukturelne zadźěwki wobsteja. Tak měli konkretne projekty z jasnymi zamołwitosćemi nastać“, dobroćelski zwjazk měni.

Tež za Simonu Lang je wjeršk předewšěm předehra. Wona so nadźija, zo so iniciatiwa tež za hranicami Rudnych horin wuskutkuje. „Nadźijam so, zo změje to tajku charismu, zo so wjele ludźi zjednoći a praji, zo to tež činimy“, měni Lang.