Wóń jako pućnik: Botaniska slepa zahroda wostanje žadnostka

Wjele zadźěwkow za slepych we wšědnym dnju

w Sakskej bu w poslednich lětach wjele docpěte, zo by zjawny rum za hubjenje zbrašenych a slepych ludźi wěsćiši činił, praji Andreas Schneider, předsyda zwjazka slepych a hubjenje widźacych sakskeje. «Najwjetše wužadanje wobsteji mjeztym w tym, docpěte standardy zdźeržeć a při nowych projektach wot spočatka sobu myslić.»

Fachowa skupina zwjazka podpěruje najwšelakoriše twarske projekty. Jako přikłady mjenuje Schneider Lipšćanske hłowne dwórnišćo ze swojim wodźenskim systemom, nowowuhotowanje naměsta dwórnišća w Mišnu abo muzeje w Kamjenicy. «Smy permanentni na wóski.» Přetož kontrasty, taktilne markěrowanja abo wodźace pasmo dawaja potrjechenym wažnu orientaciju.

planowarjo a architekća bychu w swojim wukubłanju pak lědma z potrěbnosćemi slepišich abo špatnje zbrašenych ludźi dótknyli, praji Krawc. «Bjezbarjerne rozrisanja njejsu přeco nuznje z wyšimi twarskimi kóštami zwjazane.» Jako rosćacy problem pomjenuje wón digitalnu bjezbarjernosć. Wjele formularow, appow abo pdf-dokumentow su za screenreadery přeco hišće ćežko wužiwajomne. «Njebudźemy husto sobu hladać abo začuwamy druhdy cyle zabyć.» To potrjechi tež zarjady a zjawne zarjadnišća.

W slepej zahrodźe Radeberg tomu dožiwja mnozy potrjecheni městno, kotryž je konsekwentnje na swoje potrjeby wusměrjeny, praji Marion Krause. «Tu móža so w wónjach zhubić a zaso wjeselo dožiwić.» Wosebje kmane za nje su za nje zapołožene wónjowe dróhi. Jedna z nich wopřija něhdźe 55 družin želbije, mjez nimi mlóčowa zubna želbija, brěškowa želbija, peruanska želbija a mjedowy melonowa želbija. Hižo při lochkim dótknjenju łopjenow, kćenjow a stołpikow sydnje so intensiwna wóń swobodna – raz jěra, raz skerje płódna abo słódkojta.

Kontaktne městno za hłuchoslepych ludźi

hłuchoslepjanskeje słužby Ewangelskeje cyrkwje w Němskej ma swoje sydło w Radebergu, rozłožuje Pastorin a jednaćelka Ulrike Fourestier. K stejnišću słušeja nimo botaniskeje slepeje zahrody tež poradźowarnja, bydlenski poskitk z asistencu kaž tež zetkawanske a hóstne městno za hłucho slepych ludźi. 

Po swójskich podaćach steji słužba z něhdźe 250 potrjechenymi po cyłym zwjazkowym teritoriju do kontakta. Jedne z najwjetšich wužadanjow je, zo dóstachu sčasom prawu diagnozu a zo bychu přistup k podpěrje měli, praji Fourestier. «Za to trjebaja specielne poradźowarnje.» Po cyłym Zwjazku faluje pak za to zawěsćene financowanje. Dale dawaja zastaranske dźěry pola hłucho slepych ludźi z hladanskej potrjebu w starobje.

Der Botaniska slepa zahroda Radeberg swjeći lětsa swoje 30-lětne wobstaće. Wón dźe na ideju zbrašeneje pastorki a hłuchomslepeho dušepastyrka Ruth Zachariasa wróćo. Wona chcyše městnosć wutworić, na kotrymž budu rostliny wosebje přez wóń a tasanje dožiwjomne. 

Jenož mały dźěl ludźi ze sleposću abo zbrašenjom je wot poroda sem potrjecheny, praji Marion Krause. Najwjace dožiwichu zhubjenje widźenja w běhu žiwjenja. «To móže kóždeho trjechić.» Ćim wažnišo je, wobdźělenje nic jako wosebite rozrisanje zrozumić.

Zahroda je w lětnich měsacach srjedu a sobotu wot 13.00 do 18.00 hodź. za zjawnosć přistupna.

Copyright 2026, dpa (www.dpa.de). Wšitke prawa wobchować