Logo Die Sachsen News
Nowiny / Politika

Wulki wothłós - dokumentaciski centrum k NSU ćehnje bilancu

Wulki wothłós - dokumentaciski centrum k NSU ćehnje bilancu
We wustajeńcy dopomina Kamjeničanski dokumentaciski centrum na dźesać koni mordarstwa prawicarskoekstremneje teroroweje bańki NSU. / Foto: Hendrik Schmidt/dpa
Z: DieSachsen News
Wot swójbnych fotow hač k modlerskemu rjećazej: Wosobinske předmjety dopominaja w Kamjenicy na NSU-wopory. Dokumentaciski centrum je prěni swojeho razu po cyłym Zwjazku a wjele wjace hač wustajeńca.

Das po cyłym zwjazku prěni dokumentaciski centrum k terorej prawicarskoekstremneho NSU dźe do druheho lěta a wozmje dalše cilowe skupiny a temy do hladanja. Při tym budźe 15. róčnica sebjetarnowanja teroroweje bańki nazymu rólu hrać, ale tež tak mjenowane baseballowe bijeńcowe lěta w 1990tych lětach, praji jednaćelka Nora Krzywinski Němskej nowinarskej agenturje dpa. Zaměr je, migrantskim skupinam a wosobam, kotrež su wot prawicarskoekstremneje namocy a rasizma potrjechene, z najnišimi poskitkami sylnišo rum skićić.

Dokumentaciski centrum bě so w meji 2025 zahajił a dźěl Kamjeničanskeho programa jako kulturna stolica Europy. Trajna wustajeńca dopomina na prawicarskoekstremny teror - wšitkim doprědka dźesać požadarjow mordarstwa: Enver Simsek, Abdurrahim Özüdogru, Süleyman Tasköprü, Habil Kilic, Mehmet Turgut, Ismail Yasar, Theodoros Boulgarides, Mehmet Kubasik, Halit Yozgat a Michèle Kiesewetter. Nimo akwarelowych portretow so tež wosobinske předmjety pokazuja: wot swójbnych wobrazow a pohladnicow přez modlerski rjećaz hač k słužownej čapce a kapsnemu časnikej jako dźědźičny kruch. 

Wjace z tuteje kategorije

Wočakowanja přetrjechichu - něhdźe 15.000 wopytowarjow w prěnim lěće

přehladka z titulom «Wotewrjeny proces» přaha prok pak hišće wjele dale. Tematizuja so wjelelětne zaprajenje přepytowanskich zarjadow při wujasnjenju rasistiskeje serije mordarstwa, němske migraciske stawizny, kontinuita prawicarskeho terora w Němskej a škałoby, kotrež eksistuja hač do dźensnišeho w wujasnjenju NSU-kompleksa - něhdźe hladajo na bledźace a pod wuzamknjenjom dźeržane akty. Nimo přehladki skići centrum tež archiw k NSU-kompleksej a tak mjenowanu assembly - rumnosće za kubłanske dźěło a participaciju.

Loni su něhdźe 15.000 wopytowarkow a wopytowarjow zličili, Krzywinski bilancuje. Wšitke poskitki su wuknihowane byli a někotre naprašowanja bychu so wotpokazać dyrbjeli. «Naše wočakowanja su so w pozitiwnym přetrjechili. To pokazuje relewanca dźěła, kotruž tu činimy.» Tež lětsa je hižo tójšto naprašowanjow. 

Krzywinski napomina dalše wujasnjenje k NSU-terorej

wo dźěle přez kulturne lěto dale wjesć, bu nowa powšitkownowužitna tzwr jako nošer załožena. Wulki dźěl financowanja něhdźe 2,6 milionow eurow za lětsa płaći kraj, mały dźěl přinošuje tež Zwjazk. Wězo dyrbi so financowanje lěto wob lěto znowa zwadźeć, jednaćelka wobžaruje. 

«Smy dźakowni, zo kraj z přiwzaćom do etata hač do 2028 zamołwitosć přewozmje», praji Krzywinski. «Dokelž pak připrajene srědki jasnje za woprawdźitej potrjebu wostanu, wostanje dołhodobne zawěsćenje dźěła stajne wužadanje.»

Zo je mjeno «Wotewrjeny proces» dale program, pokazuje aktualny proces na Wyšim krajnym sudnistwje Drježdźany přećiwo pozdatnemu NSU-dowěrnikej Susann E. «Podpěraćelska syć NSU-Trios njeje přeco hišće wotkryta», Krzywinski wuswětla. Trěbnu wědu ma prawicarska teroristka Beata Zschäpe, tola jeje dotalne wuprajenja njepokazachu, zo bu z prawom do postupnika za neonacijow přiwzata. «Staji so wjace prašenjow, hač zo maš začuće, tu so k wujasnjenju přinošuje.»

program 2026: Filmy, hudźba a dźiwadło

K zarjadowanskemu programej lětsa słušeja filmowy rjad k židowskemu a migrantskemu žiwjenju, dźěłarnički k hiphopej jako spřećiwjaca kultura a dźěćacy a susodny swjedźeń. Nimo toho pokazuje so w oktobru dźiwadłowa hra «Tež Němcy mjez woporami» wot Tuğsal Moğula, kotraž po podaćach statne zaprajenje w NSU-kompleksu zdźěła a perspektiwu přiwuznych do fokusa staja. Nazymu je koncert přijomneho chóra canta:re z Berlina planowany. K 15. róčnicy sebjewottarčenja NSU-teroroweje cele w nowembru maja wšelakore zarjadowanja w Šwikawje a Kamjenicy być. Konkretne planowanja za to bychu hišće na spočatku stali, rěka. 

Kamjenica a Šwikawa běštej něhdy městnosće NSU. Tu bě z Durinskeje pochadźacy jadrowy trio lěta dołho njemyleny žiwy, měješe mnohich podpěraćelow a organizowaše swoju seriju mordarstwa na znajmjeńša dźesać ludźoch - wosom turkowskich a grjekskostnych małopředewzaćelow kaž tež policistku. Nimo toho je trójka za wjacore bombowe nadpady zamołwita; W juhozapadnej Sakskej samej skućechu wjacore rubježne nadpady.

Copyright 2026, dpa (www.dpa.de). Wšitke prawa wobchować

Přełožki so z pomocu sztučnej inteligence awtomatizowane. Wjeselimy so na wašu wotmołwu a pomoc při poprawjenju našeje wjacorychłojneje słužby. Pisajće nam na: language@diesachsen.com.
Sachsen News
Čłánek z

Sachsen News

Sachsen News je za wobsah samsny wotpowědny. Kodex platformy dyrbi so wužiwać. Platforma kontroluje a wobchada wobsah po prawnych požadawkach, zwłasć po NetzDG.

Social Media