Archiw k nacistiskim złóstnistwam - BGH sylni swědkow Jehowy

Je so archiw derje wěrić dowěrił?

Před BGH dźěše předewšěm wo prašenje, hač je zwjazkowa republika Kusserowski archiw «derje wěrićelow zdobyła». W tutym padźe je kupc předmjeta mjenujcy sam potom po prawnym wobsedźerju, hdyž wěc do toho scyła tomu njesměła, wot kotrehož je ju kupił. Wuměnjenje za tutón nakup «w dobrej wěrje» je, zo kupc njewědźeše abo wědźeć móžeše, zo wěc předawarjej njesłušeše.

Nimo toho njesmě so předmjet po zakonju «pokradnyć, zhubił abo hewak wotbyć» być. OLG Köln bě měnjenja, zo bychu Swědkojo Jehowy kuberowy bratra jako wobsedźerja archiwa ćerpjeli a tak legitimowali. Tute hódnoćenje njedźeržeše pruwowanje BGH nětko staw. Jedna wěc płaćeše tak dołho jako «woteńdź», doniž njeje zaso we wobsydstwje wobsedźerja, dźeržeše senat kruće. Tež wobstejnosć, zo wobsedźer wobsydstwowe połoženje ćerpješe, njezměnju ničo na tym, zo je wěc dale woteběrała.

Na zakładźe dotalnych zwěsćenjow njemóže so přiwzać, zo je zwjazkowe knježerstwo archiw dowěrliwje kupiło, rozsudźichu Karlsruske sudnicy a sudnicy. Wosebje móhło być, zo dyrbješe Zwjazk do nakupa archiwa «dodatne slědźenja wo tym přistajić, hač bě bratr zblědnjerki woprawdźe mějićel dokumentow abo znajmjeńša k dispoziciji». Narok skóržbnistwa na wudawanje njemóže so tuž wuzamknyć. 

Senat bě podarmo za dojednanje wabił

BGH-senat bě při jednanju w měrcu pola stronow za dobre dojednanje wabił. Na kóncu prawniskeje zwady by drje bjezkompromisny wuslědk stał, bě předsydka sudnica wujasniła: Jedyn dobytk, jedyn přěhrał. Wona so tuž wopraša, hač njemóhł rozrisanje namakać, z kotrejž byštej wobě stronje přezjednej byłoj. Wšako dźěleštaj wobaj zaměr, jónkrótny archiw za přichodne generacije zachować.

Swědkojo Jehowy bychu muzejej na to nadrobny namjet přirunanja předpołožili, praji rěčnik Stock. «Tutón předwidźi njewobmjezowany wědomostny přistup k archiwej a zmóžnja jeho zapřijeće do přichodnych wustajeńcow statnych muzejow.» Nimo toho skića so financielne wotškódnjenje za přez přiswojenje a zdźerženje archiwa nastate kóšty.

Pomnik w Berlinje dopomina na přesćěhanje

tola hač k wozjewjenju wusuda w Karlsruhe njemóžeše so dojednanje namakać. Hinak hač je sej to tež sudnistwo přało, budźe so jednanje nětko dale do dołhosće ćahnyć, rjekny Stock po wozjewjenju wusuda. Njech su pak dale nadźijepołni, zo so na kóncu poslednjej woli Annemarie Kusserow wotpowěduje.

Swědkojo Jehowy běchu za čas NSa wotpokazali, hitlerski postrow pokazać abo swoje dźěći do Hitlerskeje młodźiny pósłać. Mnozy zapowědźichu wobornu słužbu. Wot 1933 buchu wone wot nacijow přesćěhane. Tysacy buchu zawlečeni, arestowani a čwělowane. Znajmjeńša 1.700 přisadźi swoje žiwjenje. Srjedu su w Berlinje pomnik poswjećili, kotryž ma na přesćěhowanje a spjećowanje swědkow Jehowy dopominać.

Copyright 2026, dpa (www.dpa.de). Wšitke prawa wobchować