Logo Die Sachsen News
Nowiny / Žiwjenje

Slědźerjo: Nowe družiny kuntworow budu so w Sakskej twjerdźić

Slědźerjo: Nowe družiny kuntworow budu so w Sakskej twjerdźić
Nowe družiny kuntworow kaž tigra namakaja w sakskich městach po měnjenju ekspertow idealne wuměnjenja. (Archivbild) / Foto: Uwe Anspach/dpa
Z: DieSachsen News
Tigerowa kuntwora płaći jako móžny přenošowar tropiskich chorosćow. Kak wulki je strach za Saksku? Eksperća dadźa posudźowanje.

Nowe družiny kuntworow kaž jako přenošowarjo tropiskich chorosćow znate aziske tigerowe kuntwory (Aedes albopictus) a Aziski kerk (Aedes japonicus) budu so tež w Sakskej dale twjerdźić. «Modelěrowanja tež za tigerowu kuntworu su tajke, zo so tu kruće etablěruje», praji kupcowski kupc Matthias Nuß Němskej nowinarskej agenturje. Njech je jenož prašenje časa, doniž njebudu dalše namakanišća w Drježdźanach, ale tež w druhich sydlišćach, je sej nawoda wotrjada Muzej za skótnowědu w Přirodohistoriskich zběrkach Drježdźany wěsty. Dźeń a bóle miliše temperatury w zymje polěkowachu to přidatnje.

Wjace z tuteje kategorije

Kotre družiny kuntworow eksistuje w Sakskej?

Slědźerjo insektow Nuß a jeho team su 2025 wobšěrny monitoring kuntworoweho łožišća we wulkorumje Drježdźany přewjedli a při tym 25 w Němskej znatych 53 družinow kuntworow dopokazali. Wuslědki zjimaja slědźerjo tuchwilu, zo móhli je hišće lětsa w fachowej publikaciji wozjewić. Potajkim je wosebje Aziska kerčina hižo nětko daloko rozšěrjena, kaž móžeše team na zakładźe zapósłanych probow dopokazać. Daty, kotrež su na portalu Čiń sobu «Insektow-Saksow» online přistupne, pokazuja za kerki nimo wulkoruma Drježdźan na přikład dopokazy hač do Mišna, ale tež w Döbelnje, Kamjenicy, Rudnych horinach a Vogtlandskej. 

Kerkowka widźu tigra k zaměnjenju podobna, je pak mjenje strašna. Zasadnje je drje tež kerčina kmana, tropiske chorosće kaž Dengue-zymicu přenjesć. «Ale přenjesenje chorosćow njestawa so pola njeje ze spušćomnosću kaž pola tigeroweje kuntwory», tak Nuß. Zawlečenej družinje kuntworow stej jasnje mjeńšej hač w Němskej rozšěrjena jednora domjaca kuntwora (Culex pipiens). Spóznajomne su wone předewšěm přez swój napadny čorno-běły muster.

Wo namakaja kuntwory najlěpše wuměnjenja?

Dotal bychu so nowe družiny kuntworow předewšěm w sydlenskim rumje měli. Namakanki «Wonka w přirodźe» dotal njedawa. W hustych sydlenskich rumach bychu insekty idealne wuměnjenja byli, rozjasni Nuß. 

Z informaciskej iniciatiwu - něhdźe w aprylu wozjewjenym lětakom - chcetej sakske strowotniske ministerstwo a Krajny přepytowanski wustaw za strowotnistwo a weterinarstwo (LUA) ludnosć za nowu družinu kuntworow a z tym zwjazane strachi sensibilizować. Přetož: «Jenož hdyž so tež na priwatnych ležownosćach móžne lehnišćo za azisku tigrowu kuntworu wotstronja, móže so tuta wuspěšnje wobmjezować», tajka rěčnica. Tigra wužiwaj hižo najmjeńše zběrki wody jako lehnišćo - na přikład kwětkowy hornc, dźěćace hrajki a dešćowe tony. 

Hinak hač w južnej Europje - na přikład w Francoskej - njeje w Němskej dotal hišće lokalne přenjesenje rozbudźakow chorosćow kaž Dengue- abo Chikungunya-wirus přez tigerowe kuntwory znate, rěka z ministerstwa. Eksperća maja pak to jenož za prašenje časa. Tigerowa kuntwora móže rozbudźaki jenož přenjesć, jeli so sama do toho na schorjeneho krejneho hospodarja inficěruje. 

Što je wo rozšěrjenju tigeroweje kuntwory znate?

Nowe namakanišća zboka znateho stworjenja Tigermücka w Drježdźanskim Nowym měsće njejsu ministerstwo a LUA dotal znate. Kaž loni dohladuje zarjad tež w tutym lěću potrjechenu kónčinu z kuntworami. 2025 bu w paslach po podaćach LUA 17 aziskich tigrowych kuntworow popadnjenych. «Přidatnje su wobydlerjo někotři z powětra popadnjeni tigermücken wotedali a wo wobćežowanjach rozprawjeli.» Slědźer insektow Nuß pokazuje na ćeńke datowe połoženje. Dokelž so bjezwuwzaćny monitoring njewotměje, njeje jasne, hdźe dokładnje je tigrowa kuntwora hižo domjaca. 

Wažne tuž je, zo wobydlerki a wobydlerjo pomhaja, składźišća insekta wobmjezować, a zo so namakanki kuntwory přizjewja, rěka z ministerstwa. Móžno je to přez wobrazowe wusyłanja přez mejlku na krajnu přepytowansku wustawu. Tež cyłe eksemplary móža so zapósłać. Zo by insekt jasnje postajił, njesměło so wobškodźić, tak nua. Najlěpje je, kuntworu ze škleńcu zapopadnyć a přez nóc do chłódźerskeho kašćika spakować. Tak morjenu kuntworu móže so potom něhdźe w šwabličkowej tyzce rozpósłać - na krajne zarjady abo tež na tak mjenowany kuntworowy atlas. W tutym projekće přepytuje kuntworowa fachowča Doreen Werner z Leibnizoweho centruma za agrarne krajinowe slědźenje (ZALF) w braniborskim Münchebergu wot 2012 kuntwory z cyłeje Němskeje. 

Kak dołho traje kuntworowa sezona?

Kónc junija je so lětanski čas Tigermücke zahajił, tak kuntworowy fachowc Nuß. Hač do kónca septembra su so eksemplary loni hišće dopokazali. Hinak hač w Němskej najhusćišo so jewjaca domjaca kuntwora, kotrehož žónki něhdźe w běhu twarjenjow w ćopłych pinčnych rumnosćach přezymuja, přińdu tigrowu kuntworu hakle w lěću do chódbow, hdyž prěnje eksemplary ze swojich jejkow wulězu.

Znajmjeńša dotal njeby wjedro žane idealne wuměnjenja za sezonu kuntworow skićiło, praji Nuß. Wysoke temperatury su za insekty drje pozitiwne. «Hdyž je wězo ekstremnje sucho a wódne ćělesa wuschnyja, potom njeje hižo žanoho wuwića.» Z toho pak móhli so překasancy tež spěšnje wočerstwić.

Copyright 2026, dpa (www.dpa.de). Wšitke prawa wobchować

Přełožki so z pomocu sztučnej inteligence awtomatizowane. Wjeselimy so na wašu wotmołwu a pomoc při poprawjenju našeje wjacorychłojneje słužby. Pisajće nam na: language@diesachsen.com.
Sachsen News
Čłánek z

Sachsen News

Sachsen News je za wobsah samsny wotpowědny. Kodex platformy dyrbi so wužiwać. Platforma kontroluje a wobchada wobsah po prawnych požadawkach, zwłasć po NetzDG.

Social Media