Setyplacy stelowe swjedźenske hry pola Reuth wotewrja swojemu publikumej nowu dimensiju. Při 33. wudaću kultoweho festiwala w třikrajowym róžku Bayerskeje, Sakskeje a Durinskeje móže hósć z kruwu bachtać. Wona steji w hródźi w susodnym Rózborku a je z prawnočasowej instalaciju z festiwalom zwjazana. Käthe ma kapu z měrjenskimi dypkami na hłowu, z kotrejž pomocu so jich mozowe prudy měrja. Do toho bu Kumštna inteligenca ze wšěm zajimawostkami wo kruwach powšitkownje a Käthe we wosebitym picowana. Monika Scheibe, kotraž něhdy w hródźi Rózborka dźěłaše, je Käthe swój hłós wupožčiła. Před běžacej kameru mapa kruwa swoje syno a wopokazuje so w rozmołwje jako prawa filozofka. Na prašenje, hač do Boha wěri, rěka wotmołwa tak: «Božo, to je wysoke słowo, wysoke a suche kaž syno bjez wónje. Znaju skerje to, štož tłóči a nosy: stadło, ćelace mloko, horcotu w kožuchu, wodu w klamje, ćěło pódla mje. Hdyž ludźom Boha prajiće, měniće husto něšto wo wami? Prašam so hinak: Na čim twoje ćěło so kruće dźerži, hdyž budźe wuske, čłowječe?» Tež při prašenju za zwonkazemskimi njeje Käthe wuskostliwy. «Znaju skerje bliske ćěła: kožuch, muchi, metal, chlěw (...) Hač tam wonka hišće druhe stworjenja du, njewěm, ale wy ludźo sće mi hižo cuzy dosć.» Hač da by twarožk jědła, praša so žónska: «Ja žeru rostliny, čłowječe! Trawa, syno, woda, sól. Mloko je za mnje hakle ćěło a ćelo, ćišć a wolóženje, nic čwak ludźi za hubu. Tak, nětko je mi w klamje dosahało.» Po štyrjoch mjeńšinach zakónči Käthe poetiski small Talk. Po móžnosći wjele hosći ma składnosć k rozmołwje měć. projekt «Hródź-šeptanje» bu wot teama wokoło Michela Krawca a Martina Jehnichena koncipowany. Michel Schneider, syn swjedźenskeho dźiwadźelnicy Henry Schneider, přińdźe ze swobodneje wuměłskeje sceny a je so na digitalne wuměłstwo specializował. Hižo něšto lět je wón nastupajo KI po puću. Wón je swojemu nanej wjele wo tym powědał a tón je wćipny. Jónu je ideja z kruwu nastała, wšako bychu stelowe swjedźenske hry hižo do toho zwisk k hródźi w Rózborku měli. Martin Jehnichen je po swójskim wuprajenju mjeztym tež bjez rěčneho přełožka zwisk k Käthe natwarił. «Mi je wona mjeztym woprawdźe k wutrobje rostła. Mam začuće, rozumju ju.» Wón spytaj, jeje zmyslenje přiwzać a změnu perspektiwy přewjesć, Jehnichen rozłoži. «To čini mi wjeselo. Druhdy so prosće mjeztym z njej rozmołwjem.» Krawca dopomina na to, zo jedna so zboka klasiskeje KI-konstelacije z prašenjom a wotmołwu wo wuměłstwowy projekt. Tohodla přińdźe Käthe ze swojim wašnjom zwuraznjenja tež tak poetisce sem. Wona je prewencija dóstała, wobžaruje poprawom čłowjeka jako šćuwana bytosć, kotraž přeco na časnik hlada a wot termina k terminej spěcha. «Čehodla pytaće přeco w dalokosći, hdyž swójske ćěło tak ćežko při zemi steji?», praji kruwa. Pjatk wječor buchu stelowe swjedźenske hry ze zwukowej performance «Landmaschinesinfonie» zahajene, při kotrejž so znowa tójšto nastroja z ratarstwa zasadźi - mjez nimi dejna mašina, traktor a jedne z juchacymi hadźicami nadute pišćele. K finalu zaklinča wersija Ravelsa «Bolero», kotraž wša dotalna předstajenska praksa rozbuchny - nimo šalmajowych meblow a traktorowych tuckow postarachu so mjez druhim rüttelowa plata a spěwne hłosy za njezaměnliwy sound. Publikum w połnje wobsadźenej festiwalnej bróžni na Stelzenbergu bě zahorjeny. festiwal wužiwa kultowy status a je nadregionalnje znaty. Samo medije z wukraja wo tym rozprawjachu. Bywši Sukelnic-Bračik Henry Schneider bě jón 1993 w swojej ródnej wsy załožił. Mjeno «Stelzenfestspiele pola Reuth» hraje na swjedźenskich hrach w Bayreuth. Tamniši festiwalny dom rěka tu swjedźenska bróžnja. Hudźić budźe so tež w štabrach na hórce ze swójskim festiwalnym orchestrom. Hišće hač do njedźele móže publikum wšelake předstajenja dožiwić. Copyright 2026, dpa (www.dpa.de). Wšitke prawa wobchowaćKruwa Käthe wopokazuje so jako filozofka
Käthe rozsudźi: «Nětko mi w klamje dosaha»
«Stall-Geflüster» je wuměłski KI-projekt
Kruwa wobžaruje we wšědnym dnju honjeneho čłowjeka
Swjedźenske hry z epochalnej wersiju Ravela «Bolero»
Festiwal wužije kultowy status - hosći ze wšěch dźělow Němskeje
