Logo Die Sachsen News
Nowiny / Kultura

Bjesada z kruwu Käthe a sinfonija za ratarske mašiny

Bjesada z kruwu Käthe a sinfonija za ratarske mašiny
Hudźbna swjedźenska hra Stelzenfesthra pola Reuth chce zaso wjacore tysacy hosći do Vogtlandskeje wabić. (Archivbild) / Foto: Hendrik Schmidt/dpa-Zentralbild/dpa
Z: DieSachsen News
Kruwa Käthe wotmołwja na prašenja k Bohu a zwonkazemskim. Pozdźišo so Ravels «Bolero» ze sobuskutkowanjom ratarskich mašinow znowa interpretuje. Stelowe swjedźenske hry pryskaja dale do wunamakarskeho ducha.

Setyplacy stelowe swjedźenske hry pola Reuth wotewrja swojemu publikumej nowu dimensiju. Při 33. wudaću kultoweho festiwala w třikrajowym róžku Bayerskeje, Sakskeje a Durinskeje móže hósć z kruwu bachtać. Wona steji w hródźi w susodnym Rózborku a je z prawnočasowej instalaciju z festiwalom zwjazana. Käthe ma kapu z měrjenskimi dypkami na hłowu, z kotrejž pomocu so jich mozowe prudy měrja. Do toho bu Kumštna inteligenca ze wšěm zajimawostkami wo kruwach powšitkownje a Käthe we wosebitym picowana.

Wjace z tuteje kategorije

Kruwa Käthe wopokazuje so jako filozofka

Monika Scheibe, kotraž něhdy w hródźi Rózborka dźěłaše, je Käthe swój hłós wupožčiła. Před běžacej kameru mapa kruwa swoje syno a wopokazuje so w rozmołwje jako prawa filozofka. Na prašenje, hač do Boha wěri, rěka wotmołwa tak: «Božo, to je wysoke słowo, wysoke a suche kaž syno bjez wónje. Znaju skerje to, štož tłóči a nosy: stadło, ćelace mloko, horcotu w kožuchu, wodu w klamje, ćěło pódla mje. Hdyž ludźom Boha prajiće, měniće husto něšto wo wami? Prašam so hinak: Na čim twoje ćěło so kruće dźerži, hdyž budźe wuske, čłowječe?»

Käthe rozsudźi: «Nětko mi w klamje dosaha»

Tež při prašenju za zwonkazemskimi njeje Käthe wuskostliwy. «Znaju skerje bliske ćěła: kožuch, muchi, metal, chlěw (...) Hač tam wonka hišće druhe stworjenja du, njewěm, ale wy ludźo sće mi hižo cuzy dosć.» Hač da by twarožk jědła, praša so žónska: «Ja žeru rostliny, čłowječe! Trawa, syno, woda, sól. Mloko je za mnje hakle ćěło a ćelo, ćišć a wolóženje, nic čwak ludźi za hubu. Tak, nětko je mi w klamje dosahało.» Po štyrjoch mjeńšinach zakónči Käthe poetiski small Talk. Po móžnosći wjele hosći ma składnosć k rozmołwje měć.

«Stall-Geflüster» je wuměłski KI-projekt

projekt «Hródź-šeptanje» bu wot teama wokoło Michela Krawca a Martina Jehnichena koncipowany. Michel Schneider, syn swjedźenskeho dźiwadźelnicy Henry Schneider, přińdźe ze swobodneje wuměłskeje sceny a je so na digitalne wuměłstwo specializował. Hižo něšto lět je wón nastupajo KI po puću. Wón je swojemu nanej wjele wo tym powědał a tón je wćipny. Jónu je ideja z kruwu nastała, wšako bychu stelowe swjedźenske hry hižo do toho zwisk k hródźi w Rózborku měli.

Martin Jehnichen je po swójskim wuprajenju mjeztym tež bjez rěčneho přełožka zwisk k Käthe natwarił. «Mi je wona mjeztym woprawdźe k wutrobje rostła. Mam začuće, rozumju ju.» Wón spytaj, jeje zmyslenje přiwzać a změnu perspektiwy přewjesć, Jehnichen rozłoži. «To čini mi wjeselo. Druhdy so prosće mjeztym z njej rozmołwjem.»

Kruwa wobžaruje we wšědnym dnju honjeneho čłowjeka

Krawca dopomina na to, zo jedna so zboka klasiskeje KI-konstelacije z prašenjom a wotmołwu wo wuměłstwowy projekt. Tohodla přińdźe Käthe ze swojim wašnjom zwuraznjenja tež tak poetisce sem. Wona je prewencija dóstała, wobžaruje poprawom čłowjeka jako šćuwana bytosć, kotraž přeco na časnik hlada a wot termina k terminej spěcha. «Čehodla pytaće přeco w dalokosći, hdyž swójske ćěło tak ćežko při zemi steji?», praji kruwa.

Swjedźenske hry z epochalnej wersiju Ravela «Bolero»

Pjatk wječor buchu stelowe swjedźenske hry ze zwukowej performance «Landmaschinesinfonie» zahajene, při kotrejž so znowa tójšto nastroja z ratarstwa zasadźi - mjez nimi dejna mašina, traktor a jedne z juchacymi hadźicami nadute pišćele. K finalu zaklinča wersija Ravelsa «Bolero», kotraž wša dotalna předstajenska praksa rozbuchny - nimo šalmajowych meblow a traktorowych tuckow postarachu so mjez druhim rüttelowa plata a spěwne hłosy za njezaměnliwy sound. Publikum w połnje wobsadźenej festiwalnej bróžni na Stelzenbergu bě zahorjeny. 

Festiwal wužije kultowy status - hosći ze wšěch dźělow Němskeje

festiwal wužiwa kultowy status a je nadregionalnje znaty. Samo medije z wukraja wo tym rozprawjachu. Bywši Sukelnic-Bračik Henry Schneider bě jón 1993 w swojej ródnej wsy załožił. Mjeno «Stelzenfestspiele pola Reuth» hraje na swjedźenskich hrach w Bayreuth. Tamniši festiwalny dom rěka tu swjedźenska bróžnja. Hudźić budźe so tež w štabrach na hórce ze swójskim festiwalnym orchestrom. Hišće hač do njedźele móže publikum wšelake předstajenja dožiwić.

Copyright 2026, dpa (www.dpa.de). Wšitke prawa wobchować

Přełožki so z pomocu sztučnej inteligence awtomatizowane. Wjeselimy so na wašu wotmołwu a pomoc při poprawjenju našeje wjacorychłojneje słužby. Pisajće nam na: language@diesachsen.com.
Sachsen News
Čłánek z

Sachsen News

Sachsen News je za wobsah samsny wotpowědny. Kodex platformy dyrbi so wužiwać. Platforma kontroluje a wobchada wobsah po prawnych požadawkach, zwłasć po NetzDG.

Social Media