Logo Die Sachsen News
Nowiny / Ekonomika

Wuchodoněmska chemijowa industrija pyta puće z krizy

Wuchodoněmska chemijowa industrija pyta puće z krizy
Chemiska industrija we wuchodnej Němskej steji pod ćišćom a pyta za nowymi rozrisanjemi. (Archivbild) / Foto: Jan Woitas/dpa
Z: DieSachsen News
Branša tči w krizy - tola slědźace a startupy dźěłaja hižo na rozrisanjach. Wot recyclujomneje plastiki hač k chemiji bjez jědojtych maćiznow: Nowe ideje maja změnu zahajić.

chemijowa industrija słuša k najwažnišim industrijowym hałuzam we wuchodnej Němskej - a steji zdobom sylnje pod ćišćom, wosebje na wulkich stejnišćach kaž leunje a bitterfeld-wjelkach.

Branša w krizy

w Saksko-Anhaltskej ma branša wosebita waha: Tam ležeše jich podźěl na cyłkownym wobrotje předźěłaceho přemysła w prěnjej połojcy lěta 2025 po podaćach hospodarskeho ministerstwa pola nimale 20 procentow.

Runočasnje je so hospodarske połoženje naposledk jasnje pohubjeńšiło. Haćene naprašowanje, wysoke energijowe płaćizny, mjezynarodna konkurenca a nadkapacity sadźeja předewzaća pod ćišćom. Insolwenca chemijoweho předewzaća Domo w Leunje a zawrjenje připrawow US-předewzaća Dow Chemical w Böhlenje a Schkopau stej jenož dwaj přikładaj za trajacu krizu w branši.

Wjace z tuteje kategorije

Slědźenje sadźa na změnu

trjeba nowe spočatki a rozrisanja, zo by němsku chemijowu industriju dźeržał, wěri Peter Seeberger, wědomostny jednaćel wulkoslědźenskeho centruma «Center for the Transformation of Chemistry» (CTC). Něhdźe 60 přistajenych chemijoweho slědźenskeho centruma dźěła tuchwilu w Lipsku na tym, chemijowu branšu do resursy lutowaceho kołoběhoweho hospodarstwa přeměnić a nowe materialije wuwiwać.

Hač do lěta 2038 ma jich 1.000 ludźi na planowanymaj stejnišćomaj w Mjezyboru a Delitzschu być. Za to spěchuje Zwjazk CTC z 1,1 miliardami eurow. «Transformacija přińdźe», je sej Seeberger wěsty. «Prašenje je, přińdźe wona nětko a tu abo přińdźe wona za dźesać lět w Chinje a potom pak je tu wšitko huste.»

Zo bychu konkurencykmane wostali, dyrbjeli so procesy w branši tak přetwarić, «zo z mjenje energiju a ze zawrjenymi kołoběhami wuńdu - hewak produkcija wotpućuje». Aktualnje slědźi CTC něhdźe k wróćodobywanju rědkich zemjow z elektrošrota, k narunanskim maćiznam za škódne «wěčne šemikalije» abo alternatiwy za tuchwilu w industriji wužiwane rozpušćenske srědki.

Za přichod su sej slědźerjo ambicioněrowane zaměry stajili: Chcedźa koncept dospołnje recyclingkmaneho awta zwoprawdźić a awtonomny, datow ćěrjeny a do dalokeje měry awtomatizowany labor wuwić. Spěšnje pak to njepóńdźe. 

Přetwar chemijoweje branše je «Generaciski nadawk», mjeztym zo aktualna kriza proces zlemić hrozy. Přetož za swoje slědźerske dźěło trjeba CTC zhromadne dźěło a wuměnu z industrijowymi partnerami. Bjezposrědnje tuž płaćeše, branšu zdźeržeć - tež z pomocu politiki, wěri eksperta - něhdźe přez planowane statnje subwencionowane, niše industrijowe płaćizny za energijointensiwne firmy.

Start-upy jako nošer nadźije

Přiwšěm: Inowatiwne ideje ze slědźenja móža a maja hižo nětko start-upy zrodźić, kotrež móža so konkurencykmane na wikach twjerdźić. Prěnja projektowa skupina wulkoslědźenskeho centruma je hižo start-up Aevoloop zrodźiła, kotryž je mjeztym wot Konstanza do Lipska do chemijoweho třiróžka přećahnył.

Firma wuwiwa patentnje škitane kumštne maćizny ze zatwarjenymi chemiskimi dyrbiznami, kotrež hodźa so bjez straty kwality dospołnje recyclować a zdźěla samo biologisce wottwarić – započatk, kotryž ma z ćežko wužiwajomneho plastoweho spada nowe, wysoko wukonliwe materialije za zapakowanja, folije abo techniske twarske dźěle činić. Předewzaće je mjeztym 29 přistajenych a něhdźe dźewjeć milionow eurow na inwestmentach akwiměrowało, tak šef CTC.

W Bitterfeld-Wolfen je so start-up Cynio zasydlił, wurjekowanje TU Bergakademija Freiberg w Sakskej. Předewzaće bu srjedu z Hospodarskim mytom Saksko-Anhaltskeje w kategoriji «Załoženje eksistency» wuznamjenjene.

EEs staja Isocyanate - chemiske twarske kamjenje, kotrež so něhdźe za naworštowanja wužiwaja. Na zwučene wašnje zasadźi so při tym wysoko jědojty płun fosgen k zasadźenju. Cynio wužiwa město toho jednanje ze wuhlikowym dioksydom, kotrež w industriji tak a tak nadpadnje a hodźi so zaso wužiwać.

Start-up koncentruje so po podaćach sobuzałožerki Michéle Tille na mjeńše mnóstwa a specielne nałožowanja, kotrež wulke chemijowe koncerny husto njeposłužuja. Tak móhli so tež rědke abo dotal lědma k dispoziciji stejace isocyanaty zhotowjeć.

Impulsy za branšu

tajke wuwića njejsu z wida branše žadyn jednotliwy pad. «Młode předewzaća ćěrja centralne temy přichoda branše doprědka», praji Nora Schmidt-Kesseler, hłowna jednaćelka sewjerowuchodnych chemijowych zwjazkow. Start-upy dźěłachu na přikład na wužiwanju CO2, na recyclingowych jednanjach abo nowych materialijach a bychu transformaciji wažne impulsy - «wot labora hač do industrielneho měritka». 

Zdobom su chemijowe parki za tajke załoženja rozsudne. «Tu trjechja moderna infrastruktura, specializowane laborowe płoniny a nazhonići partnerojo na so - wot wuwića hač k produkciji», tak Schmidt-Kesseler. Bjez tutych wuměnjenjow by so wjele projektow lědma zwoprawdźomnych było.

Wysoke zadźěwki za nowe jednanja

Přiwšěm wostanje hospodarska realita ćežka. Runje w aktualnym połoženju je zwólniwosć, do nowych jednanjow inwestować, wobmjezowana, rozprawja Cynio-sobuzałožerka Tille. Skutkowniše jednanja su za mnohich kupcow drje zajimawe, rozsudne pak je płaćizna - wyše kóšty bychu tuchwilu lědma akceptowali.

Zdobom steja start-upy před zasadnym problemom: Dyrbiće najprjedy inwestować, zo móhli rosć - dóstanu pak husto jenož potom kapital, hdyž su hižo skalěrowali. Přiwšěm sadźa mnozy załožerjo wědomje na stejnišćo wuchodneje Němskeje. Tež Cynio chce dołhodobnje w Bitterfeld-wjelkach produkować a rosć. «Měnimy, zo Europa na kóždy pad jenož patenty njetrjeba, ale tež produkowace předewzaća», praji Tille.

Změna jako generaciski nadawk

za přichod je wužadanje nětko tež, «absolutnych top-ludźi» za nadawk změny chemijoweje branše dobyć, praji fachowc Seeberger z chemijoweho slědźenskeho centruma CTC. Hromadźe z Uniwersitu Lipsk wupisana profesura za organisku chemiju ma transfer wědomosće k hospodarstwu pospěšić. Mjezynarodny «Transforming Chemistry Summit» ma najlěpše hłójčki swětadalokeho slědźenja w septembru na dwaj dnjej do Lipska hić.

Nadźija: Zo nastanu z małych inowacijow dołhodobnje wjetše industrielne rozrisanja - a chemijowa industrija we wuchodnej Němskej swoje městno w změnje twjerdźić móže.

Copyright 2026, dpa (www.dpa.de). Wšitke prawa wobchować

Přełožki so z pomocu sztučnej inteligence awtomatizowane. Wjeselimy so na wašu wotmołwu a pomoc při poprawjenju našeje wjacorychłojneje słužby. Pisajće nam na: language@diesachsen.com.
Sachsen News
Čłánek z

Sachsen News

Sachsen News je za wobsah samsny wotpowědny. Kodex platformy dyrbi so wužiwać. Platforma kontroluje a wobchada wobsah po prawnych požadawkach, zwłasć po NetzDG.

Social Media