Nowej powšitkownowužitnej załožbje připóznatej w Sakskej

Sakska je wo dwě powšitkownowužitnej załožbje bohatša. Swoje připóznaće dóstachu njedawno na dnju załoženja w swobodnym staće kaž zdźěli Sakska krajna direkcija (LDS) jako zamołwita instanca.

„Załožba 23 – zakładne prawa za wšěch“ chce škit zakładnych prawow a zakitowanje demokratije spěchować. „Załožbowe puće won z trawmatow – orientacija a pomoc“ ma so na podpěru woporow kriminality a katastrofow, ćěkancow, wuhnatych a woporow wójny kaž tež wědomosć a slědźenje.

Załožby jako stołp za demokratiju

Dierks, prezident krajneho sejma, widźi załožby jako přinošk k demokratiji. „Załožby wobohaćeja našu zhromadnosć a z nimi sebjewědoma ciwilna towaršnosć pokazuje, kotre zaměry a wobłuki su jej wosebje wažne. Zdobom so pokaza, zo njetrjeba to přeco być stat, kiž so wo wšitke wobłuki našeje towaršnosće stara.“ Zo bychmy ze žiwjenjom woprawdźe zakładne zaměry pjelnić móhli, je tójšto čestnohamtskeho angažementa trěbne. To zasłuži sej připóznaće.

Załožby dźerža towaršnosć lětstotki hromadźe

„Naše załožby derje činja a to zasłuži sej wjace kedźbnosće“, rozłoži prezident LDS Béla Bélafi. „Mjez druhim spěchuja kubłanje, kulturu, wědomosć, wobswět a socialne naležnosće a stupja tam, hdźež stat hišće ženje njebě abo so wróćo sćahny. Woni dźerža našu towaršnosć hižo lětstotki hromadźe.

Najstarša załožba pochadźa ze 16. lětstotka

Po krajnej direkciji je w Sakskej tuchwilu 714 załožbow, mjez nimi 471 powšitkownowužitnych załožbow. Lětsa su hač do kónca septembra cyłkownje 26 přišli, mjez nimi 14 powšitkownowužitnych załožbow. Załožby maja w tutym kraju dołhu tradiciju: Najstarša hišće wobstejaca załožba je 1543 załožena „Kurfürst Moritz fromme Stiftung zu Glashütte“. Wona spěchuje kubłanje dźěći wosebje w pěstowarskej starobje.

Krajna direkcija wukonja prawniski dohlad

Jako załožbowa instanca připóznawa krajna direkcija Sakskeje załožby jako prawokmanokmanosć. Wona je tež za prawniski dohlad zamołwita. LDS kontroluje, hač załožba wotpowědnje swojemu zaměrej skutkuje a hač so zamóženje, kotrež bě za čas załoženja k dispoziciji, zachowa.

Wosebitosć tak mjenowaneje wěčneje załožby je, zo móže wona swoje zaměry jenož z wužiwanjom zakładneho zamóženja spjelnić – na přikład přez danje abo diwidendy. W padźe přetrjebarskeje załožby njedyrbi so zamóženski wobstatk trajnje zachować. Wón móže so za załožbowy zaměr w běhu kruteho časa dospołnje wužiwać.

Załožbowe zaměry husto wuměłstwo, kultura a pomnikoškit

Powšitkownowužitne załožby dyrbja na zjawne derjeměće wusměrjene zaměry spjelnić. Najčasćiši zaměr tutych załožbow je w Sakskej spěchowanje wuměłstwa a kultury, slěduje kubłanje a kubłanje. Na třećim městnje slěduje spěchowanje wědomosće a slědźenja. Mnohe załožby maja tež wjacore zaměry. Pomnikoškit a pomnikoškit je runje w Drježdźanskej kónčinje časty motiw.