Nahlada financneje nuzy mnohich komunow napomina prezident Němskeho zwjazka městow, Burkhard Jung, zakładnu reformu socialneho stata. W lětdźesatkach derjeměća je sej Němska system natwariła, kotryž dawno hižo jenož w nuzowych padach njepomha.
«Smy něšto kaž žiwjenski přewod stworili, stat čuje so za nimale kóžde socialne křiwe połoženje zamołwite», pisaše socialdemokratiski Lipšćanski wyši měšćanosta w hóstnym přinošku za «swět njedźelu». «Dołhož běchu pjenjezy tam za wukony a personal, je system fungował. Ale pjenjezy su wšitke.»
Dramatika budźe wobswětlena něhdźe přez deficit komunow wot něhdźe 31 miliardow eurow loni. 2023 je jich jenož 6,3 miliardow było, a lěto do toho bě samo lochki plus, pisaše wón. Komuny dóstachu jenož sedminu wšitkich statnych dochodow, su pak zamołwite za štwórćinu wukonow. «To njemóže dołhodobnje derje hić, a tež derje njepóńdźe.»