«Žana kónčna smužka» pod mordarskimi skutkami tak mjenowaneho nacionalsocialistiskeho podspódka (NSU) - to bě hesło k zahajenju noweho dokumentaciskeho centruma. Wone ma wotnětka w Kamjenicy na wopory praweho terora, na pozadki a zaprajenje wěstotnych zarjadow dopominać. Wěnuje pak so zdobom nadawkam, kiž so za wobornu demokratiju wudadźa. Při poswjećenju připołdnju buchu po mjenje wšitkich dźesać woporow NSU předčitane.
K zahajenju jimachu so tež potrjecheni słowa. Gamze Kubaşık, kotrehož nan Mehmet bu 4. apryla 2006 wot NSU-teroristow w Dortmundźe zamordowany, mjenowaše zarjadowanje centruma dawno na rynku a měješe tež wólby wsy za prawe. «Přetož Kamjenica njeje někajke městno.» NSU je so tu přez lěta hibał. «Tu namakachu skućićeljo škit. Tu buchu kryte. Tu móžachu so přez lěta njemyleni schować. To je dźěl stawiznow tutoho města.»
Abdulla Özkan, potrjecheny a nochćowy bombowy nadpad 9. junija 2004 w Kölnje rjekny: «Tutón njeskutk njeje jenož moje žiwjenje, ale to mnohich ludźi w našej zhromadnosći na přeco změnił.» Njesměło so zabyć, zo zamołwitosć za tajke skutki tež pola politiki leži. Njedosahaja, jenož dokumentować. «Njesměmy zabyć, štož bě tež dźěl našeje reality a je: Čehodla njejsu skućićelow NSU prjedy zwěsćili? Čehodla su lěta dołho preč widźeli, zamjelčali a zaprajili?»
