Při lětušim cyłozwjazkowym dnju wotewrjeneho pomnika steji powójnska architektura na polu bywšeje NDR we fokusu. Pod hesłom «Hódnotowe połne: njezapłaćomne abo njenarunajomne?» Dźe wosebje wo tak mjenowanu wuchodnu modernu, zdźěli Němska załožba pomnikoškit. Po cyłym Zwjazku wotewrja 14. septembra zaso tysacy pomnikow swoje durje k po podaćach zarjadowarja najwjetšemu kulturnemu zarjadowanju Němskeje.
So hodźaca k temje wotměje so centralna zahajenska swjatočnosć lětsa we wuchododurinskim měsće Gerje. Z tym so dźeń prěni króć po 20 lětach zaso w Durinskej zahaji, rěkaše. W Gerje dawaja neogotiske a barokne sakralne twary abo bydlenske domy młodźinskeho stiloweho załožerja Henryja van de Velde a jeho šulerja Thila Schodera. W kontrasće postajachu wuchodna moderna a twarska architektura měšćanski wobraz.
Wosebje jimało je 93.000 wobydlerjow-město přez rozsud, 1981 zahajeny kulturny a kongresowy centrum jako nadregionalnje wuznamny přikład Wuchodneje moderny spočatnje saněrować, rěkaše z předsydstwa załožby, Steffena Skudelnyja. Tež něhdyše twarjenje wobwodneho wjednistwa SED je w Gerje nimale dospołnje zdźeržane a so na dnju wotewrjeneho pomnika ekskluziwnje spřistupnja.
