Logo Die Sachsen News
powered by publizer® CMS

Ochranowske hwězdy: Předźenje je žonjaca wěc

Ochranowske hwězdy: Předźenje je žonjaca wěc
Hwězdźo z Hornjeje Łužicy su za swoje dypki znate. / Foto: Robert Michael / dpa
Fascinacija za tutón tradicionalny produkt je wulka: Morawske hwězdy su požadaniše hač hdy prjedy a tohodla drje přeco zaso so wospjetowaca přičina za falšowanja. Zhotowjer postupuje při tym kruće.

Silke Mantke wozmje předdźěrkowany kusk papjery a połoži jón wušiknje nad metalowy kehel. Někotre razy šmórnje po lěpjenych kónčkach, prjedy hač połoži nowowutworjeny kónčk pódla sebje do tyzki. Techniki 53lětneje zdadźa so być z mjasom a kreju. Wona dźěła hižo 26 lět w Ochranowskej hwězdźe tzwr. Wona je hižo "kašćiki" z papjerjanymi kałami wjerćała, jako spěšnje za přichodnym dźělom přima

.

Na jednym dźěłowym dnju formuje fachowy sobudźěłaćer za sławne originale z Hornjeje Łužicy 2 500 do 3 000 dypkow. "Tónle kumšt zdokonjeć hač do jednoho lěta traje", Mantke přeradźa.

Hwězdy ze sławnymi hrózbami

W Manufakturje Hwězdy w Ochranowje dźěłaja něhdźe 240 ludźi. "Něhdźe 80 procentow z nich su žony", měni jednaćelka Katja Ruppert. Ličba sobudźěłaćerjow je dale přiběrała – naposledk lětu 2025 wo něhdźe dźesać. Prašane su hwězdy z wosom třiróžkatymi a 17 kwadratiskimi kłoskami. Za běžne hospodarske lěto liči z wobrotom něhdźe 850 000 hwězdow, zwjetša z plasty.

Firma poskićuje swoje hwězdy we wjace hač 80 wšelakich barbowych a wulkosćowych kombinacijach. "Runje w adwentnym času storčimy na swoje hranicy", jednaćelka přiznawa. Někotre artikle hižo na předań njejsu, kaž na přikład žołte a běłe miniaturne hwězdy abo wěste warianty 13 centimetrow wulkich plastowych hwězdow. Eksistuja tež regionalne preferency. W někotrych kónčinach wuchodneje Němskeje su designy z čerwjenymi jadrami a žołtymi kónčkami jara požadane. Kupcy w Čěskej žadaja sej husto zelene abo módre hwězdy.

Jako najoriginelniša warianta płaći hwězda z běłymi a čerwjenymi dypkami, hdźež steji běła za čistotu a čerwjena za krej Chrystusa. Tuta barbowa kombinacija dopomina na nastaće w Ewangelskej bratrowskej jednoće. W internatnych rumnosćach bratrowskeje jednoty zhotowjachu so w 19. lětstotku prěnje hwězdy z papjery a papjerca. Tež dźěći měli lěpje zrozumjenje za geometriske ćěła a formy wuwiwać. Serijowa produkcija jako předawanski artikl započa so skónčnje 1897.

Bratrowska jednota jako partner

Bratrowska jednota, mjeztym po cyłym swěće rozšěrjena, je 100 procentow towaršnik Hwězdneje manufaktury. Katja Ruppert z toho wuchadźa, zo su markowe produkty mjeztym w Sakskej daloko rozšěrjene. Jich prezenca po wšěm zdaću tež po cyłej Němskej wobstajnje přiběra. "Morawske hwězdy su so trochu samoćěrili", trochuje jednaćel.

Fascinacija za nimi je ćežko rozjasnić. "Hwězda zda so něšto wuwabić", Ruppert měni. Poprawom njeje to jenož dekoracija, ale tradicionalny produkt ze stawiznami, kotryž mnozy z identitu a domiznu zwjazuja. "Jara husto kupuja so hwězdy jako wosobinski dar, na přikład ke křćiznam, konfirmacijam abo kwasam.

Stawizna wuspěcha pohnuwa přeco zaso k njedowolenemu napodobnjenju. "Wot oktobra podawki přiběraja", praji Ruppert. Plagiaty abo falšowanja poskićene jako Ochranowske hwězdy pochadźeja zwjetša samo z Němskeje, rědko z Dalokeho wuchoda. Předewzaće da wiki přez fachowych prawiznikow dokładnje kontrolować. Po słowach jednaćela społnomócnjenej zarjadaj w Drježdźanach a Berlinje konsekwentnje warnujetej, hdyž zwěsćitej, zo je so forma hwězdy kopěrowała abo zo je so copyrightowe słowo "Ochranow" wužiwało. "Kóžde přeńdźenje so chłosta, wšojedne, hač jedna so wo firmu abo priwatnicu.

Hwězdy su předewšěm ručne dźěło

Twory su zwjetša ručnje zhotowjene. Tež za elektriske wobswětlenje so lampowe tykački a tykački ručnje na ćeńke groty přilutuja. Ruppert trochuje podźěl mašinoweje produkcije w manufakturje na 15 do 20 procentow. Zawěsće móhli so někotre wotběhi bóle awtomatizować, štož pak prosće chcyć njeje. "Je a wostanje ručne dźěło", jednaćel podšmórnje. "Chcemy sej to dowolić.

W

minjenych lětach su husto wosebite projekty napadnyli, hdyž buchu morawske hwězdy z naročnej konstrukciju na wosebitych městnach instalowane, kaž na Lubijskej wěži z lateho železa, we hłowje we hłowje mjez cyrkwinskimaj wěžomaj w Hodźiju pola Budyšina abo na Łysy, najwyšej horje Žitawskich horin

.

Tež centralny management promenadow při Lipšćanskim hłownym dwórnišću je so zaměrnje za "kedźbyhódne hodowne symbole" rozsudźił. "Chcemy z klasiskej dekoraciju zwisk k regionej tworić", měni nawoda centruma Thomas Oehme. Loni je so prěni raz wjace hač 100 žołtych morawskich chorhojow nad nastupišćom sylnje wobjězdźeneho kónčneho zastanišća błyšćiło. Za "jednotny a harmoniski cyłkowny wobraz" je mjeztym něhdźe 80 hwězdow skazanych.

"Wuprudźenje je jónkrótne a słuša k mojej swójbje", praji Silke Mantke. Wona přiznawa, zo so 70 do 80 wšelakich hwězdow w swójskim bydlenju swěći. Jako dźěćo bě wona awtomatisce ze zapalom za to "natyknjena", praji wona. Jeje mać bě hižo 40 lět w předewzaću. "Identifikujemy so z tym a smy hordźi, tu dźěłać."

Copyright 2026, dpa (www.dpa.de). Wšitke prawa wuměnjene

Přełožki so z pomocu sztučnej inteligence awtomatizowane. Wjeselimy so na wašu wotmołwu a pomoc při poprawjenju našeje wjacorychłojneje słužby. Pisajće nam na: language@diesachsen.com.