Najebać AI: Goethowy „Faust“ ma so w originalu čitać

Estonija a Sakska chcetej we wukubłanju zhromadnje do šule chodźić. „Chcemy wot Pisaskeho europskeho mištra wuknyć, kak digitalizacija šulerjow hłupišich, ale mudrišich nječini“, rjekny sakski kultusowy minister Conrad Clemens (CDU) po zetkanju z estiskej kubłanskej a slědźenskej ministerku Kristinu Kallas. Digitalne šulske zarjadnistwo kaž w Estiskej móhło pomhać, wuknjenski wuspěch měrić a po potrjebje mudrje přiměrić.

Wučerjo wostanu najebać AI

„Sym přeswědčeny, zo móžetej Estiska a Sakska mjez sobu wjele wuknyć – runje w času, hdyž dyrbja so wšudźe kubłanske systemy spěšnym technologiskim a towaršnostnym změnam přiměrić", rjekny Kallas Němskej powěsćerni. Estiska móhła nazhonjenja ze zawjedźenjom digitalnych technologijow a kumštneje inteligency do kubłanja přinjesć. Wuspěšna inowacija njeje prěnjorjadnje prašenje technologije. „Rozsudne su skerje wučerjo, jich dowěra do swójskich powołanskich kmanosćow a zamóžnosć, wuwučowanske metody měnjacym so wuměnjenjam přiměrić.“

„Jenož ći, kotřiž móža AI čitać, pisać a ličić, budu móc AI zmysłapołnje wužiwać a wuslědki AI wuhódnoćić. W Sakskej tele zakładne kompetency wot pěstowarnje sylnimy. Tež wot 1. lětnika dale na medijowu pedagogiku sadźamy a zawjedźemy medijowy pas do šulow“, Clemens wuzběhny. „Sym přeswědčeny, zo wobsteji najwjetša nadhódnota našeje kooperacije w dźělenju praktiskich nazhonjenjow – tež w dohladach do toho, štož njeje fungowało“, Kallas doda.

AI ma ludźom hłubšo myslić pomhać

„W Estiskej widźimy kumštnu inteligencu jako wjele wjace hač technologiske wuwiće. Wona změni zasadnje, što mamy wuknyć a kak mamy wuwučować“, Kallas rozłoži. AI měła šulerjam pomhać hłubšo rozmyslować, město toho zo wot nich preč mysli. Wone dyrbja na swět nastajić, w kotrymž informacije a wotmołwy stajnje k dispoziciji steja, ale w kotrymž je kmanosć, prašenja stajeć, analyzować, hódnoćić a njewotwisne sudźenje hišće wažniša być.

"Zawjedźemy w gymnazialnym hornim schodźenku přez AI podpěrane wuknjenske instrumenty, inwestujemy sylnje do dalekubłanja wučerjow a z wědomostnikami hromadźe dźěłamy, zo bychmy zrozumili, kak AI wuknjenje wuskutkuje, a tuž to činimy.“ Zhromadnje z OpenAI su UI-wuknjenski instrument wuwili, kotryž ludźi animěruje, prašenja, reflektowanje a konkluzije sami wukonjeć, město toho zo bychu jim prosće hotowe wotmołwy poskićeli.

Čitanje, pisanje, ličenje wostanu njeparujomne

„Sym přeswědčeny, zo budu najwažniše změny kubłanskeho razu. Dyrbimy znowa rozmyslować, kak šulerjo wuknu, kak wučerjo wuwučuja a kak wědu a zrozumjenje posudźujemy. Wučerjo budu dale w srjedźišću tuteje transformacije stać“, je Kallas přeswědčeny. Technika sama njemóže kwalitu kubłanja polěpšić. Zdobom wostanje čitanje, pisanje, ličenje a wěcna wěda njeparujomna.

„Wone tworja zakład za kritiske myslenje a hłubše zrozumjenje. AI nječini tute kmanosće mjenje wažnymi“, Kallas wuswětli. „Nawopak, šulerjo trjebaja solidny zakład, zo móhli zmylki spóznać, kritisce wot AI generěrowanych informacijow do prašenja stajić a informowane rozsudy tworić. Wšako je naš zaměr, generaciju kubłać, kotraž z kumštnej inteligencu swójske duchowne kmanosće wutwarja, město toho zo so wotwisna wot techniki stany.

Sakska nochce kubłanske standardy

tež Kallas a Clemens wuprajištaj, kotre kmanosće budu přichodnje mjez młodostnymi prašane. „Dale a mjenje dźe wo wěcnu wědu. Kak pak fakty wot njezmysła rozeznawam a kak problemy rozrisam? W Sakskej tuchwilu wšitke wučbne plany předźěłamy, zo bychmy tajke zakładne kompetency skrućili“, Clemens wuzběhny. Kubłanske standardy pak njeskrótšeja. „Goethowy Faust měł so přichodnje dale w originalu čitać.“ AI zmóžni tež hinaši přistup k dźěłu.

Kallasa wostanje najwažniša kompetenca, so do wuknjenja čas žiwjenja angažować. „Njemóžemy dokładnje předpowědźić, kak budu dźěłowe wiki abo towaršnosć w lěće 2050 wupadać. Móžemy pak wěsći być, zo techniske změny dale powjedu a zo dyrbja so młodźi ludźo na ramikowe wuměnjenja nastajić, kotrež hišće dospołnje předwidźeć njemóžemy.“ Kubłanje ma bóle na naročne myslenje wusměrjene być: kritiska analyza, kreatiwita, kmanosć rozrisanja problemow, samostatne posudźowanje a kmanosć, informacije hódnoćić.

Kallas: „Młodźi ludźo dyrbja tež sami rozumić, kak mysla a wuknu, zo bychu swójske kmanosće wuwiwali. To njejsu jenož kompetency za powołanske žiwjenje. Wone su tež za demokratiju njeparujomne.“ W swěće, w kotrymž móže AI přeswědčace informacije, wobrazy a argumenty generěrować, dyrbja młodźi ludźo zamóc spušćomne informacije wot manipulacije, dopokazy wotwažować a sej swójske měnjenje tworić.