Wulki, agresiwnje skutkowacy muž so w sydle regionalneho ekspresa rozšěri a wupřestrěwa brodu. Město jězdźenku pokazać, wón kontrolera prowokujo wótře zasrěba a wujasni, zo tež ze sobu rěčeć njeda. «Hau dele!», rjeji wón. Połoženje skutkuje łostne.
Scena je w tutym padźe drje jenož stajena a dźěl samotwjerdźenskeho treninga za přewodźerjow ćaha w bliskowobchadźe Němskeje železnicy w durinskim Erfurće. Ale w runje tajkich abo hišće hóršich situacijach z pasažěrami namakaja so kontrolerki a kontrolerojo w ćahach přiběrajcy zaso. Smjertny nadběh na přewodnika při kontroli ćaha při kontroli jězdźenkow w Porynsko-Pfalcy spočatk februara suny so wosebje do zjawnosće, kak strašny móže dźěło być.
«To bych tež ja móhła być»
« skřiwdźenja mamy nimale wšědnje. Dóstanjemy dźě hižo mjerzanje wo zapozdźenjach», praji treningowy wobdźělnik Jonas Weiß. Sam njebu při dźěle na zbožo hišće zranjeny, wuswětla 25 lět stary hladar kupcow w durinskim bliskowobchadźe. «Sym na skerje měrnej čarje z wjele šulerjemi a seniorami po puću.» Přiwšěm hladajo na kolegu w Porynsko-Pfalcy wón praji: «To bych tež ja móhł być.»
Jaca powěsć wo smjerći 36 lět stareho kolegi znaty, sym wón dźěłał. «Sym w ćahu k tomu přeprajenje činił.» Pasažěrojo jeho na to narěčachu, potom je sej sylzy z wočow trěć dyrbjał.
Wjace hač 3.000 jeničce ćělnych nadběhow na personal ličeše železnica 2025. Wot mjezy překročacych skřiwdźenjow cyle wothladajo. Połojca atakow měri so tuž přećiwo přistajenym w regionalnym wobchadźe.
Wjace padow tež w Sakskej, Saksko-Anhaltskej a Durinskej
regionalne podaća k namócnosćam w zwisku z ćahowym wobchadom je zwjazkowa policija w Pirnje parata. Ta pak wuzběhuje, zo so jich ličenski system wot teje železnicy rozeznawa. Policajske podaća pak jasnje pokazuja, zo ličba zwěsćenych namócnych deliktow w zašłych lětach stupaše: 177 padow bu cyłkownje přez cyłe lěto 2023 we wobłuku zamołwitosće w Sakskej, Saksko-Anhaltskej a Durinskej registrowana; 225 w lěće 2024 a skónčnje 314 padow 2025.
Jeničce tež pohlad na Durinske ličby wuwiće wujasni: Po 19 namócnych njeskutkach w lěće 2023 a 43 w lěće 2024, bě jich loni 62 było. Při tutych deliktach jednaše so po podaćach přewažnje wo zranjenja ćěła, slědowane wot wohroženjow. Wopory běchu při tym wosebje železniskich sobudźěłacych.
Ze wšelakimi naprawami spyta předewzaće wěstotu za sobudźěłaćerjow w direktnym kontakće kupcow zwyšić. Wjace bodycamow etwa, potajkim małe kamery z kotrymiž móže so filmować, připowědźi železnica njedawno za tutych přistajenych. Tež hižo wobstejacy knefl za wohroženje stracha ma so dale wuwiwać. 200 přidatnych wěstotnych mocow maja wobstejace 4.000 podpěrać.
Praktiski wobchad z konfliktami trenuja
trening, kaž w Erfurće słušeja hižo dlěje k tajkim naprawam. Železnica nakupuje tute pola zwjazka Němskich železniskich sportowych towarstwow. Nimo samotwjerdźenskich kursow dawaja tež deeskalaciske kursy, tute pak su teoretiske. Praktiski dźěl z rólowymi hrami, w kotrychž so cyle realistisce tež raz storka a rozhorja, witaja wobdźělnicy w Erfurće.
W treningu so sobudźěłacym drje zasadnym technikam k sebjezakitowanju sposrědkuje. Wuzběhnje pak so, konflikty wobeńć a so ze strašnych situacijow wuwzać. «Njeńdźe wo to, zo budźe jich wojowar, ale, zo zawěsće domoj přińdźeće», zjima trenar Jörg Aschemann ideju za kursom za wobdźělnikow.
Sobudźěłaćerjo železnicy maja wuknyć, so w konfliktnych situacijach na přikład přez rěč ćěła lěpje twjerdźić móc. Runočasnje maja so wone za potencielne strachi we wšědnym dnju dźěła sensibilizować. «Bleše we wóčku maja, su přeco strach», wujasni Aschemann etwa.
Potrjechenosć je wulka
tež wobdźělnica a přewodźerka ćaha Karin Wagner tči dóńt kolegi w Porynsko-Pfalcy hišće w kosćach. «Njeznajach jeho, ale...» Sadu njemóže dokónčić, sylzy třěleja jej do wočow. Wona ma wjele lět nazhonjenja jako hladarka kupcow w ćahu, hižo spóznaju, kajcy pasažěrojo měli so wosebje we wóčku zdźeržeć. «Nadawanja su wšědne, ale mje hižo poćežuje, hdyž so takle staraš», wona praji. Najebać wšeho nazhonjenja: Powěsć wo smjerći přewodnika ćaha w Porynsko-Pfalcy je wona a kolegow jara sobu wzała.
Přewodźer ćaha Jonas Weiß so mjeztym nadźija, zo pola železniskich pućowacych tež w mjerzacych a ćežkich situacijach we wobchadźe ze železniskimi sobudźěłaćerjemi dopóznaće na prěnim městnje stupi: «Wuskušowanje měło na to myslić, zo čłowjek a žana mašina před nimi steji.»
Copyright 2026, dpa (www.dpa.de). Wšitke prawa wobchować
