Sperma za měd: Tak stawa so na kursu za wopłodźenje pčołkow

„Stopjeń frustracije dyrbi wysoki być“

, zo dyrbi so z trutami sperma zběrać, pokazuje so tež, hdyž naraz wótře sakru po jstwě rži. „Wšitko je won přišło! Cyłe dopołdnjo podarmo!“, skiwli jedyn wobdźělnik. Njelepy pohib z pipetu je jeho spermu płaćił, kotruž je w běhu dnja z wulkej prócu zběrał. 

„Stopjeń frustracije dyrbi wysoki być, runje na spočatku, to trjeba praksu“, měni wobdźělnica Maria Corpataux. Zhromadnje z dalšimaj plahowarjomaj je wona na kurs hač ze Šwicarskeje přijěła a ma hižo tróšku wjace nazhonjenjow. To widźiš tež we wotpadkowej tonje při jeje laborowym blidźe, kotraž je derje z mortwymi trutami pjelnjena. Přetož kaž w přirodźe wumrěja truty, po tym zo su z ejakulaciju wjeršk swojeho žiwjenja docpěli.

Na kóncu demonstruje Ataeian zaso posledni dypk kursa: Najprjedy so do toho wuzwolena matka w digitalnje přestajomnym nastroju z CO2 pohłuskuje. „To sym tež ja wuwił“, praji Ataeian a fiksěruje w delikatnje skutkowacym nastroju za wopłodźenje poćežowanu kralownu. 

Na wobrazowce móžeš potom sćěhować, kak fachowc pod mikroskopom wotwěru na zadnim ćiću kralowny z pomocu móličkeje funkawy rozčini a potom milimetrowsku dokładnosć naměrjene mnóstwo dotal nazběranych trutowych spermijow injicěruje. Potom zlěpi wón na kralownu znamješko a ju z fikacije wućehnje. Někotre mjeńšiny pozdźišo so insekt zaso pohibuje.

A čehodla te cyłe fidlenje?

Ataeian njeje jenički dodawar nastrojow a dalekubłanjow za wopłodźenje pčołkow. Zasadnje je technika tež starša hač 1972 rodźeny fachowc: „Kumštne wopłodźenje je lětdźesatki etablěrowane a wupruwowane a je jara dobra metoda, wěste plahowace wuspěchi docpěć“, zarjaduje nawodnica statneho instituta za pčołarstwo Hohen Neuendorf Elke Genersch. Slědźenišćo podpěruja zwjazkowe kraje Braniborska, Saksko-Anhaltska, Sakska, Durinska a Berlin.

Tak dźe na př. wo to, znjesliwosć mjedowych pčołkow přećiwo mrětwu, kiž so přez Varroa-roztoč přenjese. „W našim instituće su w minjenych lětdźesatkach varroatolerantnu selekcijsku liniju plahowali, w kotrejž njeje próca roztočow tak wulka. Dalši zaměr je plahowanje za polěpšenu imunostnu reakciju pola pčołkow, zo bychu so pčołki napřećo wšelakim rozbudźakam chórosćow stali tolerantniše“, Genersch wuswětla.

Čehodla plahowanje pčołkow wosebje wužada, ekspertka zjima: „Pčołki su, hinak hač howjada abo konje, swobodnje lětace insekty. Jich přirodne porowanje wotměwa so na zhromadźowanišćach trutow w powětře. Zwěrjata wědźa, hdźe su, a doleća k nim, ale njewěmy, zwotkel to wědźa.“

Matki leća po porowanju wróćo do swojeho luda a jich wosebity skład za spermu dyrbi potom tak derje pjelnjeny być, zo dosaha to za zbytk žiwjenja – potajkim tři do štyri lěta, kaž Genersch rozłožuje.

Wosebite městna za zetkawanje pčołkow

Alternatiwy k instrumentalnemu wopłodźenju su tak mjenowane porowanske stacije. Jedna so wo wosebite, husto wotležane porowanišća, hdźež su jenož wubrane trutowe ludy po puću. Pčołarjo móža tam swoje matki přiwjesć w nadźiji, zo so tam z mužikami poruja. Tale warianta woznamjenja pak plahowarjam tež čas a logistiske napinanje, kaž wobdźělnicy kursa za wopłodźenje Ataeiana tohorunja rozprawjeja. 

Tež matki móža so wot wjacorych trutow wopłodźić a pčołki móža druhdy wjacore kilometry daloko lećeć, zo bychu so porowali. „Porowanišća skića wěstu wěstotu, z kotrym genetiskim materialom so matka poruje. Chceš-li pak sej stoprocentnje wěsty być, zo dóstanje twoja kralowna jenož spermije požadaneho genetiskeho pochada, je kumštne wopłodźenje jenička móžnosć“, praji Genersch.

Wona přiznawa: „Kumštne wopłodźenje pak je specialita plahowarjow a kumštnje wopłodźena matka droha.“ Angažement plahowarjow pak njehodźi so nadhódnoćić. Přetož trutowy potomnik kralownow je potom plahowanski cil na taflu rozdźělił.

"Popušenje je to najwažniše"

Ataeian widźi tež wužitk plahowanja w tym, zo dyrbja so při ničenju škódnikow w kołću mjenje chemikalijow zasadźeć: witalne ludy, kotrež maja wěstu Rjedźenske zadźerženje móhło so skerje sebi samomu přewostajić, rěka w jeho tezy.

Fachowc tež měni, zo njeje produkcija mjedu rozsudny nadawk mjedoweje pčołki. Prěni a najwažniši produkt pčołki je popróšenje. A runje za tute dźěło dyrbja so zwěrjata skrućić.

Copyright 2026, dpa (www.dpa.de). Wšitke prawa wobchowane