Hladać abo sebi samomu přewostajić: Hač při Bayerskim dwórnišću w Lipsku abo při hłownym dwórnišću w Drježdźanach - Hołbinje stanu so spěšnje z problemom. Přewjele zwěrjatow, kotrež přewjele njerjada stworja. Kak potajkim wobchadźeć z ptačkami? Mjeztym zo města na zakazy picowanja sadźeja, hladaja dobrowólne iniciatiwy předewšěm na zwěrinu. Obhut a dobra cyroba ma njeskónčnemu njerjadej kónc sadźić. Města njejsu wo tym dotal přeswědčene.
Města jako raj za hołbje
pak čehodla su scyła naprawy trěbne? Přewjele hołbjow płaća husto jako problem. Hač mějićel domu abo komuna: We wulkich črjódach stanu so spěšnje z njeluboznymi hosćimi.
Gerade w městach namakaja měšćanscy hołbje dobry poskitk nistowych móžnosćow, wuswětla Sabine Krause z towarstwa Měšćanski hłuchi-iniciatiwa Drježdźany. Jako potomnicy skalneho hołbja so zwěrjata wosebje přidružichu a w kamjentnych murjach derje čujachu, Konstanze Radke z měšćanskeje hołbjaceje pomocy Lipsk. Zdobom by lětnje tójšto plahowanskich a plahowanskich hołbjow přez wotpuće w měsće přizemiło, tak Radke.
Status quo: Tysacy lehnjenskich porikow w Sakskej
po studiji 2022 do 2024 su jeničce w Swobodnym staće Sakskej mjez 12.000 a 24.000 lehnjenčkami, zdźěli krajne ministerstwo za wobswět. Zakonsku winowatosć, so wo zwěrjata starać, komuny zasadnje nimaja. Hołbje płaća jako bjezknjezowe zwěrjata, wujasni město Lipsk na naprašowanje. Hladanje a zastaranje stej z tym dobrowólnej.
Tři najwjetše komuny Sakskeje přiwšěm regulowace zasahuja. Tak maja w Lipsku, Kamjenicy a Drježdźanach zakazy picowanja za zwěrjata. Lipsk a Drježdźany wopodstatnitej zakaz předewšěm ze škitom přećiwo infekcijam, mjeztym zo Kamjenica škit dźiwiny do prědka staji. Přeńdźenje móže w krajnej stolicy kaž tež w Lipsku k pjenježnej pokuće hač do 5.000 eurow wjesć.
Poskitk cyroby pak njeje scyła rozsudźacy za wulkosć populacije, praji Krause. «Wšitko, štož tu na cyrobje namakaja, njeje družinje wotpowědowace», wona rozkładuje. To wjedźe předewšěm přewjele židlawa pola zwěrjatow. Tež njebudź zdźiwjene domjace zwěrjata zwučene, sej picu na łukach pytać. Město toho sahachu na wotpadki wróćo.
Zakazy picowanja, kaž eksistuja wone w najwjetšich městach Sakskeje, matej wobě towarstwje tuž za njeefektiwne. Je čwělowanje zwěrjatow, dokelž nimaja zwěrjata šansu, družinje wotpowědowacu picu namakać, tak Marta Broll, tohorunja wot Měšćanskeje hołbjaceje iniciatiwy Drježdźany.
Tiere brüten unter allen Umständen
Die Tiere, oft Nachkommen von Haus-, Zucht- und Brieftauben, brüteten oft das ganze Jahr über. Jejka kładu hołbje tež pod najnjepřećiwnišimi wuměnjenjemi, Radke wobkrući. Mjez šěsć- a wosom razami wob lěto lehnychu so domestowane hołbje, tak broll. Dźiwje hołbje tomu jenož jónu do dwójce. Komunalne cyłkowne koncepty k wobchadźenju z měšćanskimi hołbjemi dotal njedawaja.
Dobrowólne iniciatiwy město komunalnych konceptow
Město Drježdźany skedźbnja na priwatne hołbjency w měsće. Towarstwo Měšćanski Hołbin-iniciatiwa Drježdźany wudźeržuje štyri w Drježdźanach. Tak bu něhdźe nazymu 2018 hołbjenc při dwórnišću srjedź z 350 hołbjemi natwarjeny.
Hołbjency, w kotrychž so jejka lehnjenskich porikow přez wuměłske jejka narunaja, słuža regulowanju wobstatka. Lětnje so tak wjace hač 1.800 jejkow same na dwórnišću wuměni, Broll wuswětla. Po cyłym Měsće je to nimale 4.500 jejkow. Přidatnje wotewzaja dobrowólnicy wšědnje hač do 10 kilogramow hownow z hołbjenca. Zwěrjata přežiwja tu nimale 80 procentow swojeho dnja. Tak je zanjerodźenje we wokolinje jasnje woteběrało.
Přilehnjeny je koncept při Augsburgskim modelu. Hižo před wjace hač 20 lětami su tu za wšitke hołbje puki twarili a z tym započeli, jejka wuměnić.
Efektiwnosć tutych hołbjencow za regulowanje wobstatka je njeznata, rozłožuje pak město Drježdźany. Towarstwo wobkruća, zo měło za eficientne regulowanje wobstatka na kóždym hotspot hołbjenc dać. Za to pak by trjeba wjace podpěry města: Wosebje na płoninach za nowe hołbjency faluje. Dalši dobrowólnicy móža so namakać dać.
Město Kamjenica rěči wo třoch hołbjach domach, kotrež so přez «Zwěrinoškitne towarstwo Kamjenica a wokolina z.t.» kubłaja. Kaž pak towarstwo na naprašowanje zdźěli, buchu tute hołbjowe domy pobrachowacych financowanskich móžnosćow dla rozpušćene. Hołbjency buchu zdźěla wottorhane. Aktualnje faluje w Kamjenicy z tym na kóždejžkuli iniciatiwje za hołbje.
Tež Lipšćanscy pomocnicy sadźeja na Hołbinske dyry
W Lipsku njeje ličba hołbjow znata, tak město. Porjadniski zarjad pak wuchadźa z wjacorych tysac. Pjenjezy faluja aktualnje, zo by dobrowólny projekt podpěrał, wuswětla rěčnik. Efektiwnosć hołbjowych pukotow pak so dwěluje.
Towarstwo Měšćanska hołbjowa pomoc w Lipsku ma tři hołbjency. Jedyn z nich steji za Bayerskim dwórnišćom. Něhdźe 200 zwěrjatow so tu podobnje kaž w Drježdźanach hlada. Zhromadnje z Němskej železnicu ma so tak problem hołbja při zastanišću do horšće dóstać.
Zo by hišće efektiwnniši wobstatk hołbjow w Lipsku rjadowało, by towarstwo podpěru přez město trjebało. Předewšěm prózdne twarjenja skića zwěrjatam přihódne wuměnjenja za lehnjenje. Tež tu by towarstwo rady jejka wuměniło, zo by so rozšěrjenje redukowało. Tola tež nowe městna za hołbjenc towarstwo rady přiwozmje. «By prosće rjenje było, by-li nam raz připosłuchało», praji Radke. Wšako su zwěrjata jenož přez čłowjeka w měsće.
Copyright 2026, dpa (www.dpa.de). Wšitke prawa wobchować
