Biochemikarjo Lipšćanskeje uniwersity su encym wotkryli, kotryž kumštne maćizny w rekordnym času wottwarja. Tutón pućrubarski encym bu w njenapadnej lisćowej hromadźe na Lipšćanskim južnym pohrjebnišću namakany a ma potencial, plastowu krizu rozrisać. Hižo w prěnjotnej formje bě encym kmany, PET w běhu 24 hodźin do swojich jednotliwych dźělow rozebrać. Spěšnosć, kotraž njeje so wot žanoho dotal znateho proteina docpěła.
Tu namakaće wobšěrny ZDF rozprawa k wotkryću enzyma PHL7 z lěta 2023 a tež hišće rozprawa ARD z lěta 2024:
Cyn encym bu mjeztym dale wuwity a rozpušća nětko plastowu skorpiznu w jenož dwanaće hodźinach. Tutón postup ma so dźěłu dr. Christiana Sonnendeckera a jeho teama, kotrejž stej so wužadanju stajiłoj, na praksu orientowane postupowanje k rozpušćenju plastiki wuwiwać. Z tuteje přičiny su start-up "ESTER Biotech" załoženy, zo bychu technologiju do nałožowanja přewjedli.
Plastika je po cyłym swěće wohroženje za wobswět a strowotu ludźi a zwěrjatow, dokelž bu prěnjotnje k trajnej wobstajnosći zhotowjene. Tutón encym móhł naslědne rozrisanje za rosćace mnóstwo wotpadkow kumštnych maćiznow předstajić. Z pjenježnej podpěru z eksistencneho programa zwjazkoweho knježerstwa dźěłaja slědźerjo na tym, kapacitu rozpadanja na hač do 1000 litrow stopnjować.