Dźěd a wnuk staj historiski NDRski traktor přetwaraj

wobdaty wot kwětkowych horncow a kehelojtych žiwych płotow steji w předzahrodźe Gerharda Kähny na kamjentnym podesće historiski traktor. Traktor pak njeje historiski zběraćelski eksponat, ale napodobnjenje powětra chłódźeneho Famulusa 14/36 z 1 551 pódkowow – měritka 1:1. „Moja lubosć je moja žona, Anne-Kathrein, hižo 44 lět, ale moja druha wulka lubosć su oldtimery“, zahorja so 64lětny Straßburgčan za stare dworowe traktory.

Hižo jeho druhi pódkowowy traktor

Njeje to Kähnowa prěnja napodobnjena traktora z pódkowow. Před něhdźe dźesać lětami je wón Lanzskeho buldoga hromadźe skował. Tajki prawy oldtimerowy pokład bě jemu předrohi, tohodla rozsudźi so, z pódkowow swój traktor sona twarić. Wuměłsku twórbu dari pozdźišo swojemu kuzenkej ze Saksko-Anhaltskeje.

Z toho časa chce hobbyst sej nowy traktor twarić. Kónc minjeneho lěta je jeho přewinył. Natwarić chcyše sej repliku swojeho prěnjeho oldtimerskeho traktora Famulus, kotryž bě před 25 lětami kupił. Natwarjene w 1960tych lětach w traktorowym zawodźe Nordhausen w Durinskej: „Hač ležu w zymje na konopeju a mój brjuch je přeco wjetši, abo du sobotu, njedźelu abo po swjatoku do hale a tak traktor hromadźe skuju“, jemu prosće lubi, zjima wukubłany ratarski mašiny a traktorowy monter

„To je mój hobby a to je moje žiwjenje“,

hdyž Kähne traktor z pódkowow njezestaja, namakaš jón najskerje při tym, kak wón na prawym oldtimerowym modelu dźěła. Wón pomha mnohim znatym a jězdźi tež na druhe městna, zo by paslił. „To je mój hobby a to je moje žiwjenje“, powěda rodźeny Uckermark. Hižo jako dźěćo měješe lóšt k paslenju a spleješe z blešowych wěčkow małe figury Mikicy.

Kähne twarješe Famulus hromadźe ze swojim wnučkom Maltu. Do železneho traktora NDR ze 1960tych lět staj wonaj samo komandowu hrěbu, nócko, tarčel a tulu zatwariłoj. Tež za Kähneho bě zhromadny projekt z wnučkom wo tym, jeho wot handyja preč wzać a jeho za něšto při wuši zahorić.

Manuelne dźěło město handyja

Wjele dźěći sedźi po šuli same doma před wobrazowku, hdyž starši hišće dźěłaja, a hraja sej na handyju abo laptopje, praji Kähne. Wón chce dźěći a młodostnych pohnuć, swoje šmóratko wotpołožić a někomu w swojej wokolinje při tym přez ramjo hladać, hdyž to čini, kaž wón praji. Wón widźi pak tež staršich abo dźědow a wowkow winowatosć, so ze zajimami swojeho dźěsća rozestajeć.

Jemu je wědome, zo nima kóžde dźěćo k tomu składnosć, wón praji. Ale zo móžeše swojeho wnučka něšto nawučić a zo bě tak zahorjeny, činješe jeho hordy. „A Malte njeje wjace wjele na handyju.“

Wnučk Malte: Snadź tež něšto za powołanje nawuknył

šulskim dźěle přińdźe Malte na žurlu a pomhaše dźědej při warjenju. Za 13lětneho bě to napjaty projekt daloko preč wot digitalneho swěta: „W hali je tójšto wěcow, kotrež móžeš twarić a wuknyć“, měni Malte. »Snano tež pozdźišo za powołanje.«

Malte kritisce napřećo tež dołhemu wobrazowkanemu času swojeje generacije. Jeli so ći wostudźi a sej njewěš, přizjewiš handy. W projekće z dźědom pak móžeše kreatiwny być a w jednotliwych dźěłowych kročelach sobu postajować. Bě wjele wěcow, při kotrychž móhła dźědej pomhać. Tak zrodźi na přikład ideju za wodźidło, kotrež je tež samostatnje zwoprawdźił.

Po wulkim projekće z dźědom měješe Malte telu telko wjesela při spawanju, zo chcyše dale pokračować. Wonaj njeskujetaj jenož traktory hromadźe, ale nětko tež kwětki a wutroby z pódkowow. 

„Wulkotne začuće, hdyž widźiš, kak so něšto zhotowja“

so Maltej lubi, kak kreatiwny móžeš při skajanju być. Wulkotne začuće, hdyž widźiš, kak něšto nastawa a dźěło so zadani, wón praji. »To je něšto jónkrótne.« Wón móže swojim runjenjam jenož radźić, něšto naručne činić, koleso reparować abo prosće do přirody hić, město toho zo bychu na handyju byli. 

W dźěłarni, hdźež je dwójka dźěd-wnučk dohromady 220 hodźin zhromadnje dźěłała, steja mnohe stare traktory Kähneho a jeho přichodneho syna. Žurlu wužiwa tež stajne blido Straßburgskich oldtimerow, hdźež so Kähne prawidłownje z dalšimi entuziastami zetkawa

Tež prawy famulus steji tam mjez mnohimi ratarskimi mašinami. Kähne nima ani jenički najlubši traktor. „Dyrbja startować, dyrbja běžeć, wobchadokmane a operatiwnje wěste być, potom čini wjeselo z kóždym traktorom jězdźić“, Kähne so posměwknje. A traktor njeby posledni zhromadny paslenski projekt dźěda a wnučka być dyrbjał, Kähne přeradźi.