Zum 80. róčnicu wuswobodźenja zaničowanskeho lěhwa Auschwitz žada sej sakska społnomócnjeny za židowske žiwjenje, Thomas Feist, rozsudne zasadźenje přećiwo kóždej formje antisemitizma a hidy. «Dopomnjeće na holocaust njesmě ženje na aktualnosći zhubić», napominaše wón hladajo na přiběranje antisemitiskich njeleposćow w Němskej a Europje. «Auschwitz steji jako symbol za najćěmniši čas stawiznow čłowjestwa.»
27. januara 1945 wuswobodźichu sowjetski wojacy němske koncentraciske a zaničowanske lěhwo Auschwitz we wot Wehrmachty wobsadźenej Pólskej. Nacionalsocialisća běchu něhdźe 1,3 miliony ludźi do lěhwa zawlekli. Něhdźe 1,1 milion bu morjenych, mjez nimi něhdźe milion europskich Židow. Wot 1996 je dźeń narodnych wopomnjenskich dnjow.