filmy su cyłkowna wuměłska twórba. Štóž sej čas za wotpinjenje pask wozmje, dóstanje zaćišć wo nałoženju produkcije. Mjeńšiny dołho zybola so mjena wobdźěleneho personala jednotliwych rjemjesłow přez płatno. Paleta saha wot set-runnera a set-decoratora přez swětło, zwuk, masku, kostim, wizual Effects, Casting a logistiku hač k Stunt-koordinatorej, location-scoutej a Grip-wotrjadej, kotryž je za hladanje kameroweho a pohiboweho wuhotowanja zamołwity.
Wšo to wjerći so skutkowanje Sakskeje filmoweje akademije. Před nimale štyrjomi lětami padny prěnja klama za instituciju, kotraž je so wu- a dalekubłanju tak mjenowanych setowych powołanjow zapisała. Wot 2024 dźěłaja w strukturach tzwr. Towaršnicy su towarstwo Alianca němskich producentow – film a telewizija, Wysoka šula Žitawa/Zhorjelc a Zhorjelske hospodarske spěchowanje.
Als Filmkulisse za mnohe hollywoodske produkcije je so «Görliwood» - kaž so město nad Nysu wot toho časa mjenuje - tež we wukraju mjeno činiło. Tu su so mjez druhim sceny za paski kaž «The Grand Budapest Hotel», «Inglourious Basterds», «Předčitar» abo «The Monuments Men» wjerćeli. Za film «We 80 dnjach wokoło swěta» słužeše Zhorjelc jako kulisa za Paris, Berlin a London.
Kursy storča na dobru rezonancu
Sakska filmowa akademija reaguje na nuznu potrjebu filmoweho hospodarstwa, njedostatka fachowcow w filmowym rjemjesle přez nowe dalekubłanske poskitki zetkać, praji šefina akademije Grit Wißkirchen. «Poskićamy nětko druhe lěto kursy a smy hižo cyłu kopicu na nohi stajili», rozprawja Wißkirchen, kotraž skutkowaše přez 20 lět jako producentka we wobchodźe za film. Wotwaženje na poskitk je jara dobry. Aktualnje běži masterski clěr za kamera- a swěcowu asistencu. Dźěłarnička za dźěło z KI-tools za department rekwizity a wuhotowanje kaž tež kurs za departement kostimow wotměja so hišće w prěnim kwartalu 2026.
«Njedawa za setowe powołanja swójske wukubłanje», Wißkirchen jasnje staja. Za pjeć do dźesać lět by něhdźe 40 procentow wokomiknje tu přistajenych na wuměnk šło. «Měrimy swój wid na ludźi, kotřiž maja hižo powołanje abo studij a chcemy so znowa orientować.» Ze zaměrnym dale- a dalekubłanjom móža so za dźěło při filmowym seće fit činić. «Skićimy zakładne kursy. Přidružnicy nawuknu nimo fachowospecifiskich temow tež, kak branša a etiketa na seće fungujetej.»
Fachowcy z filmoweho wobchoda su docenća
přichodnje maja štyri certifikowane kursy k poskitkej filmoweje akademije słušeć, mjez nimi kurs za produkciske asistency. Štóž so za tajkim job pola dźěłoweje agentury wobhoni, wuńdźe dotal prózdny. Akademija chce ze swojej certifikaciju docpěć, zo dźěłowe zarjady kubłanske dobropisy za kursy wustajeja a zajimcy kóšty hižo sami njesć njetrjebaja. Jako docěrowacy fachowcy z filmoweho wobchoda swoje znajomosće a nazhonjenja jara praksy posrědkuja.
Dotal su so žony a mužojo z cyle diwersnych powołanjow za kursy zapisali. «Mějachmy zubnotechnikarki při tym, frizersku mišterku, ludźi z kulturneho managementa abo tež žane, kotrež su něšto cyle hinak studowali. Dźe tu prěki přez zeleninowu zahrodu.» Kursy su z praktikami koplowane a bychu dobry dohlad do dźěła při seće skićili. «To móže kóždy zwěsćić: Hodźi so to ke mni abo skerje nic?»
Set-etiket chce nawuknyć swoje
Wißkirchen dopomina na to, zo móže film jenož w zhromadnym skutkowanju mnohich akterow nastać, tež hdyž so režiser a hrajer na prěnim městnje mjenujetej. «Tohodla je wažne, set-etiketu wuknyć. Kóždemu ma jasne być, zo njeje swójski hłós rozsudny, ale teamowe dźěło liči. Dźe wo to, film z za to eksistowacym budgetom a w planowanej dobje zwoprawdźić. To je wužadaca dźěławosć a nic z nine-to-five-job přirunajomna.»
Tohodla stara so filmowa akademija w swojich kursach na přikład tež wo mentalnu strowotu a dźěłowy škit. Nic naposledk dźe wo sensibelnosć. «Runje w kostimowym wotrjedźe je wjele čućiwosće porsta prašane. Sobudźěłaćerjo tam přińdu z dźiwadźelnikom na wuskim čućiwosći, to nastanu při předrasćenju cyle intimne wokomiki. Za to je zakładna wěda trěbna, na kotruž chcemy přihotować.» Zo by so to tak intensiwnje a praksy blisko kaž móžno činiło, njeměł kurs wjace hač dwanatk wobdźělnikow wopřijeć.
Zhorjelski wyši měšćanosta Octavian Ursu (CDU) widźi w filmowej akademiji stejnišćowy dźěl. «Smy zwěsćili, zo maja produkcije, kotrež k nam do Zhorjelca přińdu, wulku potrjebu w tym směrje.» Za filmowe studijo w Los Angelesu abo Mnichowje by z wulkeje lěpšiny było, hdyž móže so na domoródny personal na seće złožować.
Filmowy běrow Zhorjelc chce narěčenskich partnerow za produkcije być
hišće wjace mjezynarodnych produkcijow, je Zhorjelc filmowy běrow załožił. «Štóž k nam přińdźe, so wusko přewodźa a ma wšitkich narěčenskich partnerow za jednym blidom. Próstwy wo wjerćenske dowolnosće maja so njeběrokratisce zmištrować», praji Ursu. Tež při posrědkowanju regionalnych partnerow rady pomhaš.
Wißkirchen wopisuje branšu w změnje. Z přiběracej digitalizaciju je změna dźěłowych procesow zwjazana. W produkciskim přihotowanju by so přeco wjace KI-toolow zasadźiło. «Hdźež to na kóncu raz powjedźe, njezamóže wokomiknje hišće nichtó rjec.» Hišće by dyrbjał na seće pak kable nosyć a swěcu prawje nastajić. W póstowej produkciji pak su móžnosće digitalneho wobdźěłanja wjerćaneho materiala hižo dźensa nimale njewobmjezowane.
Kumštna inteligenca hraje při přihotach filmow rólu
w přihotach hraje KI hižo wulku rólu - atd, hdyž dźe wo před-wizualizacije w scenariju wopisowanych scenow abo napohlad wjerćatych městnow a rekwizitow. Kajka ma nalada być, kajke swětło je trěbne? Kak móhł so hodźacy kostim dźiwadźelnikow wupadać? Wulke wolóženje dźěła by było tójšto, by-li so z KI wirtuelna kostimowa proba činić hodźała, měni Wißkirchen.
Stupacy kóštowy ćišć wjedźe pola wšitkich wobdźělenych k wuknjenskemu procesej. «Přihotowanske časy so skrótša, pjenjezy njejsu hižo tak bujnje k dispoziciji kaž prjedy. Tohodla so na optiměrowanje dźiwa. Z tym zwjazanymi wužadanjemi dyrbimy wobdźělenych w našich dalekubłanjach přihotować a jim kmanosć sposrědkować, zo bychu pozitiwnje wobchadźeli. Tež my w filmowej akademiji wšědnje k tomu wuknjemy.»
Copyright 2026, dpa (www.dpa.de). Wšitke prawa wobchować
