Dźěłarnistwo kubłanje a wědomosć (GEW) warnuje před skrótšenjom přihotowanskeho a naslědneho časa pěstowarskeho personala. Pozadk toho je spad ličby dźěći w pěstowarnjach w swobodnym staće. Po aktualnym staflowanskim modelu ma fachowc z tydźenskim dźěłowym časom znajmjeńša 34 hodźin prawo na dwě hodźinje časa za přihot a wotzamknjenje. To płaći za wjace hač połojcu kubłarkow. Ze znajmjeńša 22 hodźinami tydźenskeho dźěłoweho časa je to jedna hodźina, z mjenje scyła žana móžnosć njewobsteji „Je mjeztym tójšto fachowcow, kotřiž dyrbja woteběranja ličby dźěći dla poł dźěłoweho časa po zniženej sadźe dźěłać. Z tym so tež přihotowe a wuhódnoćenske hodźiny skrótšeja abo cyle šmórnu“, šef GEW Burkhard Naumann wuswětli. To ma wón za fatalne, dokelž njepoćeže kolegow jenož, ale tež kwalitu zastaranja zniži. Dotal móhli so w přihotowanskim a wuhódnoćenskim času teamowe zetkanja, staršiske dźěło abo samo wotmołwjenje mejlkow přewjesć. Nětko dyrbi so to za čas hladanja stać, hdyž wjace k dispoziciji njesteji. "To je tuchwilu jedyn z hłownych problemow w dźěćacych dnjowych přebywanišćach", rjekny Naumann Němskej powěsćerni, poćahujo so na wotpowědny feedback zarjadnišćow. „Hdy maja tam ludźo swoje teamowe posedźenja měć a koncepty pisać?“ Za direktne dźěło z dźěćimi na kóncu chwile njeje. To samsne płaći za nadawk, nowy sakski kubłanski plan zwoprawdźić. Byrnjež wón 1. januara 2027 płaćiwosće nabyć, njeje jeho přenjesenje do praksy w krótkim času k dispoziciji a z poćežowanjom fachowcow móžne. „Widźimy tam hoberski problem. Plan drje je rjany, wostanje-li pak pobrachowacych časow a srědkow dla w kašćiku, ničo njepomha. Hdy maja so kubłarki z tym zaběrać?“, prašeše so dźěłarnik. Jedyn z kwalitatiwnych kriterijow pěstowarnje njeje jenož zastaranje zakryć, ale poprawom w dźěle z dźěćimi. Naumann wupraja so tež k zwjazkowym planam dźěćacych dnjowych přebywanišćow. Konkretnje dźe wo naćisk zakonja wo pěstowarnju a wuwiwanje kwality. Mjez druhim dźe wo zažne kubłanje, rěčne testy za wšitke štyrilětne a podpěru na zakładźe socialnych faktorow. Šef GEW pak widźi přemało wobkedźbowanja wosebitych naležnosćow pěstowarnjow na wuchodźe Němskeje ze spadowacymi ličbami dźěći. Dźěćace dnjowe přebywanišća na wuchodźe maja zwjetša mjenje zapinanskich dnjow, dlěše wotewrjenske časy a maja po cyłym Zwjazku hižo najwyše raty hladanja dźěći pod třomi lětami. Paralelnje k hrožacemu wottwarej strukturow so wubědźowanje wo kwalifikowany fachowy personal přiwótři, Naumann wuzběhny. Hroža migracija z wuchoda na zapad. Kwota hladanja dźěći we wuchodoněmskich pěstowarnjach je hižo dźensa špatniša. Wona wopisuje, wo kelko dźěći so fachowča woprawdźe stara. W sakskich žłobikach wučinja to 5,4 dźěći na kubłarku, w pěstowarnjach 11,3. Fachowcy Bertelsmannoweje załožby poručeja poměr hladanja dźěći 1 k 3 resp. 1 k 7,5. Po měnjenju Burkharda Naumanna je rozdźělenje pjenjez po socialnym indeksu – potajkim wjace srědkow wudawać, hdźež je personalna potrjeba socialneje konstelacije dla wyša – prawje: „Ale jenož, hdyž na druhich kubłanišćach pjenjezy nješmórnješ.“ Chce-li Zwjazk socialny indeks, dyrbi přidatne srědki za njón tež přewostajić. Copyright 2026, dpa (www.dpa.de). Wšitke prawa wobchowaneGEW: Poćežowanje personala přiběra, kwalita zastaranja spaduje
GEW dwěluje na zwoprawdźenju kubłanskeho plana
zwjazkowym zakonju wo pěstowarnjach mało wobkedźbowane wuchodoněmske starosće
Wuchodna Němska hrozy eksodus pěstowarskeho personala