Die dźěćaca a młodźinska psychiatra ma ze rosćacej ličbu padow činić, při kotrychž potrjecheni ze swojim splahom hadruja. Fachowy swět rěči wo transidentnosći. Tema je - tež dla debaty wo zakonju wo samopostajowanju - w zašłych lětach wjace kedźbnosće dóstała, rjekny Drježdźanski dźěćacy a młodźinski psychiater Veit Roessner Němskej nowinskej agenturje. To je k tomu přinošowało, zo so wjace młodych ludźi – wosebje w puberće - z prašenjemi k swójskemu splahej zaběrachu. «Hdyž so ćěło a samowobraz sylnje změnjatej, pytaja wjele orientacije – w přećelskim kruhu a w socialnych medijach.»
Hraja wliwy ze socialnych medijow rólu?
«Je derje, hdyž budźe towaršnosć wotewrjeniša a móžeš tajke začuća bjez hańby a stracha před konsekwencami wuprajić», praji Roessner, kiž kliniku za dźěćacu a młodźinsku psychiatra na Uniwersitnym klinikumje Drježdźany nawjeduje. To wjedźe k tomu, zo młodostni skerje poradźowanje a pomoc pytachu. Zdobom móže so sylna prezenca temy we wokolinje a online wobwliwować, kaž njewěstosć ćěła, pubertowy stres abo wonkowne jězbne začuća wukładować. Samowopisanja móhli so přez to zesylnić, kaž začuće, nic w «prawym ćěle» žiwy być.
Swědomite wujasnjenje a poradźowanje za nuznje trěbne
wězo njewjedźe kóžde na splah so poćahowace njedorozumjenje k trajacemu, medicinsce wuznamnemu ćišćej ćerpjenja, kotryž diagnozu splažneje dysholije wusprawnja, rjekny klinikowy šef. Runje w młodźinskej starobje ma so nimo toho husto ćežko spušćomnje posudźować, kak stabilnje tajke dožiwjenje a ćišć ćerpjenja nad časom wostanu, tak Roessner. Ćim wažniše su dokładne wujasnjenje a poradźowanje, zo bychu so pady z njesnadnym ćišćom ćerpjenja druhich wuwićowych a poćežowanskich problemow wotmjezować móhli.
Operatiwne zasahi móža irewersibelne sćěhi měć
«Z rosćacej ličbu pomocy pytacych stupa tež podźěl małolětnych, medicinske naprawy k připodobnjenju swojeho ćěła na začuwany splah – na přikład pubertowe bloki abo hormony, w jednotliwych padach tež operatiwne zasahnjenja. Tajke naprawy móža daloko sahace, zdźěla irewersibelne sćěhi měć. Zdobom móže tež wočaknjenje rizika a přidatne poćežowanja woznamjenjeć», praji Roessner.
Wjace slědźenja k dołhodobnym přeběham je trěbne
kak wulki wužitk tajkich interwencijow pola małolětnych je a kak wysoko móžne rizika wupadnu, hodźi pak so dotal jenož wobmjezowane poćežomnje w ličbach mjenować, praji Roessner. W zjawnej debaće so wočakowace, psychosocialnje přewodźace postupowanje bjez tajkich interwencijow zdźěla jako wosebje riskantnje předstaja – njerědko z drastiskimi ličbami k suicidowym rizikam. «Nowše studije a přehladne dźěła pak pokazuja, zo tajke konkluzije njejsu dźeržomne. Ćim wažniše su transparentne wujasnjenje wo wobmjezowanym połoženju datow a wjace wysokohódnotneho slědźenja, wosebje k dołhodobnym přeběham.»
Eksperća widźa tež juristiski problem
Po Roessneru dótka so temy nimo toho prawniskich prašenjow: W «Časopisu za mjezynarodnu chłostansku prawnisku wědomosć» su 2025 jurisća k kóncej dóšli, zo so pola małolětnych zakaz sterilizacije rani, hdyž so pola nich medicinske naprawy k splažnemu připodobnjenju přewjedu – z móžnymi chłostanskimi sćěhami.
Copyright 2026, dpa (www.dpa.de). Wšitke prawa wobchować
